گالری تصاویر
پیوندهای مهم
  • پورتال امام خمینی
  • دفتر مقام معظم رهبری
  • ریاست جمهوری
  • معاونت امور مجلس
  • نقشه جامع علمی کشور
  • Ministry of Science, Research and Technology
  • صندوق احیا و بهره برداری از بناهای تاریخی و فرهنگی کشور
سخنرانی ها و مصاحبه های سفیر

 

آقای فغانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان به مناسبت درگذشت استاد خدایی شریف پیام تسلیتی به شرح ذیل ارسال کردند.

باسمه تعالی

از شما دو چشم یک تن کم

وز شمار خرد هزاران بیش

خبر درگذشت دانشمند فرزانه و شریف، جناب آقای دکتر خدایی شریف؛ مایه تاسف و تاثر همگان گردید.

این استاد برزگوار در طول حیات هشتاد ساله پر خیر و برکتش، سرمنشاء خدمات فراوانی به فرهنگ و زبان مشترکمان گردید و آثار و یادگارهای ارزشمند آن اندیشمند بزرگ همواره در بین فرهیختگان هم زبان کشورهای ایران، تاجیکستان و افغانستان مورد توجه و استقبال قرار داشته است.

در مدتی که در تاجیکستان هستم، بارها توفیق مجالست و هم صحبتی با ایشان را یافته ام و هر بار نکته ای ادبی و خصلتی اخلاقی از او آموخته ام. او براستی مردی خدایی و شریف بود و مفتخرم که در دوره خدمت اینجانب در تاجیکستان، جمهوری اسلامی ایران در دو نوبت نسبت به پاسداشت خدمات ایشان اقدام کرده است. یکبار به اثر فاخر استاد تحت عنوان " شاهنامه و شعر زمان فردوسی" جایزه سعدی رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان را اعطا کردیم و بار دیگر در مراسمی در شهر مشهد توسط وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی وقت جناب آقای دکتر جنتی از ایشان تجلیل شد.

البته آنچه صورت گرفته، هم سنگ قطره ای از خدمات او نیست. این استاد بزرگ علی رغم کسالت تا واپسین دم حیات با اینجانب و سفارت در ارتباط بود و از مراودات دوستانه خود که تلاشی برای اعتلای فرهنگ و زبان مشترکمان بود، نکاست.

فقدان آن استاد بزرگ و عضو فرهنگستان علوم تاجیکستان را به خانواده گرانقدر، جامعه علمی و دانشگاهی، دولت و ملت شریف تاجیکستان و همه ساکنان ایران فرهنگی تسلیت عرض می کنم. از خدای بزرگ می خواهم که او  را در بهشت جاودان جای دهد و به همه ما توفیق عطا کند که رهرو راهش و پاسدار ارزشهایی باشیم که او برای گرامیداشت آنها کوشید.

عزاداران حسینی نماز پر شکوه ظهر عاشورا را در تاجیکستان برگزار کردند

همزمان با سراسر کشور و در سالروز حماسه شهدای کربلا نماز پرشکوه ظهر عاشورا در نمازخانه سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان برگزار شد. در این مراسم که سفیر، دیپلماتها و سایر کارکنان دستگاهها در کنار صدها نفر از ایرانیان و اتباع سایر کشورهای مقیم تاجیکستان حضور داشتند عزاداران به قرائت زیارت عاشورا و شنیدن اهداف و مناقب شهدای کربلا پرداخته و با سوگواری و سینه زنی به یاد آن حماسه سازان جادوانه تاریخ اسلام با شهدای دشت کربلا در پاسداری از دین رسول خدا(ص)همنوا وهمپیمان شدند‌.

در این مراسم حجت الاسلام و المسلمین احمدی شاهرختی در سخنانی ضمن بیان آداب ظاهری روز عاشورا بر جنبه های باطنی این روز تاکید نموده و عاشورا را مظهر توحید دانستند. ایشان حماسه عاشورا و قیام حسینی را بالاترین مکتب  و جریانی ادامه دار تا زمان ظهور بقیه الله اعظم دانسته و همگان را به قرار دادن سبک و روش زندگی خود در مسیر ابا عبدالله حسین (ع) دعوت نمودند.

در پایان این مراسم جناب آقای دکتر فغانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان ضمن سپاسگزاری از حضور مردم عزادار و تلاش های خادمان حسینی در جهت برگزاری مراسم های عزاداری، در سخنانی هدف قیام امام حسین (ع) را بر اساس بیانات آن حضرت، احیای دین رسول خدا دانستند و خواستار توجه به اهداف والای قیام عاشورا شدند. سفیر جمهوری اسلامی ایران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جهل مسلمانان آن زمان در به شهادت رساندن نواده پیامبر اسلام (ص)، عقل توام با بصیرت را لازمه و نیاز امروز دانستند تا به کمک آن مسلمانان توطئه و تفرقه افکنی های دشمنان را شناخته و حول یگانگی پروردگار متعال وحدت و انسجام یابند.

 

مراسم عزاداری دهه اول محرم از چهارم محرم در همین مکان شروع شد و با برگزاری مراسم شام غریبان شهدای کربلا ادامه خواهد داشت. پایان بخش شبهای عزاداری در این مکان شب سوم شهیدان دشت کربلا و همزمان با شب شهادت سید الساجدین حضرت زین العابدین(ع) خواهد بود.

 

آغاز سال تحصیلی مجتمع آموزشی سفارت جمهوری اسلامی ایران در شهر دوشنبه

سال تحصیلی مجتمع آموزشی امام جعفر صادق (ع) سفارت جمهوری اسلامی ایران در شهر دوشنبه با به صدا درآوردن زنگ این مدرسه توسط سفیر محترم جمهوری اسلامی ایران رسماً از روز دوشنبه مورخ 3 مهر 1396 آغاز گردید.

در ابتدای این مراسم دو تن از دانش آموزان با قرائت شعر و دکلمه آغاز سال تحصیلی جدید را پاس داشتند و در ادامه مدیر این مجتمع آموزشی در سخنانی ضمن خوشامدگویی به سفیر و دیگر میهمانان مراسم، بر لزوم همکاری میان اولیاء و مربیان برای ارتقاء فعالیت های آموزشی و پرورشی مجتمع تاکید کرد.

در ادامه مراسم جناب آقای دکتر فغانی، سفیر محترم کشورمان در سخنانی تقارن ایام بازگشایی مدارس با دو مناسبت مهم یعنی ایام ماه محرم و هفته دفاع مقدس را حامل این پیام دانست که مدارس باید محل پرورش خداباورانی باشد که بتوانند حماسه هایی نظیر عاشورا و دفاع مقدس را خلق نمایند.

 سفیر کشورمان در بخش دیگری از سخنان خود علم بی عمل را از نگاه بزرگان فاقد اعتبار دانسته و ابراز امیدواری نمود که علمی که در این مدرسه آموزش داده می شود مقدمه ای برای عمل در عرصه کار و زندگی باشد. سفیر کشورمان تاکید کرد کهاهمیت روز آغاز مدارس کمتر از اهمیت شروع سال نو نمی باشد زیرا نوروز روز زنده شدن طبیعت و آغاز سال تحصیلی روز تحول طبع و جان آدمی و علم آموزی و پرورش روح دانش آموزان است.

جناب آقای فغانی همچنین با اشاره به طرح سوال اول مهر رئیس محترم جمهور در مورد چگونگی تمرین تحمل و احترام به افکار دیگران و توجه به اخلاق و ادب در محیط مدرسه، یکی از نتایج مهم تعلیم و تربیت را پرورش افراد با توانایی و تحمل افکار دیگران دانست و گفت چنانچه شاعر گفته:

 کسی کو به دانش توانگر بود                          زگفتار و کردار بهتر بود

سفیر کشورمان بر لزوم تکریم از مربیان و ایجاد همکاری صمیمانه و مستدام میان اولیا و مربیان تاکید نمود. در پایان این مراسم از دانش آموزان با اهدای شاخه های گل استقبال به عمل آمد.

 

 

به نام خدا

میهمانان عالیقدر ، خانم ها و آقایان!

         از این که دعوت ما را پذیرفته و در این میهمانی افطار که همزمان با روز جهانی قدس برگزار شده شرکت نمودید، صمیمانه سپاسگزارم. ماه مبارک رمضان ماه نزول قرآن، ماه خودسازی و ماه نیکی و احسان به محرومان است. امیدوارم خداوند متعال همه مسلمانان را از برکات این ماه بهره مند فرماید.

دوستان عزیز!

خداوندگار سخن سعدی شیرازی در شعر معروف "بنی آدم اعضای یکدیگرند"، نوع دوستی و غمخواری دیگران را دلیل شرف انسان بر سایر موجودات دانسته و مرحوم امام خمینی نیز با بینش معنوی مشابهی، در سال که 1979توجه جهانیان را به مساله دردناک ضایع شدن حقوق انسانی ملت مظلوم فلسطین بر اثر اشغالگری و ددمنشی رژیم اسراییل جلب نمود و پیشنهاد کرد آخرین جمعه ماه رمضان هر سال به نام «روز جهانی قدس»  نامیده شود. این پیشنهاد با استقبال جهانی مواجه شد و اکنون نهضتی نامیرا، مردمی و جهانی در حمایت از حقوق ملت فلسطین به راه انداخته که روز به روز پرشکوه تر می گردد.

حضار محترم!

روز قدس در حالی فرا رسیده که رژیم غاصب صهیونیستی در سایه تشدید بحرانها و اختلافات در جهان اسلام، به پیشبرد سیاستها و اقدامات نژادپرستانه و توسعه طلبانه خود پرداخته و ضمن توسعه شهرک سازیها در اراضی اشغالی و تشدید فشارهای ضد بشری بر فلسطینیان، تخم تفرقه و دشمنی را در میان کشورهای اسلامی می پاشد. متاسفانه برخی حکام کشورهای اسلامی هم، با دادن آدرس های غلط و با خلق بحران های ساختگی، به جای دفاع از حقوق مردم ستمدیده فلسطین و تحکیم وحدت و دوستی میان کشورهای اسلامی و تقویت صلح و ثبات در منطقه، به همکاری پشت پرده با اسراییل و ایجاد چتر امنیتی برای آن پرداخته اند. سیاست های خائنانه آنها باعث شده تا آمریکا، گستاخانه از تصمیم خود برای انتقال سفارتش از تل آویو به بیت المقدس سخن بگوید و پاسخ این رژیم های مرتجع به سیاست ضد فلسطینی یاد شده، خرید میلیاردها دلار تسلیحات از آمریکاست. مزدی نیز که تاکنون در قبال این سیاستها دریافت کرده اند، تشدید اختلافاتشان با کشورهای همسایه است.

ایران برخلاف شعارهای دروغین مدعیان مبارزه با تروریسم، صداقت و جدیت خود را در این پیکار نشان داده و نقش غیرقابل انکاری در شکست داعش و دیگر گروههای تروریست تکفیری در عراق و سوریه، بر اساس درخواست دولتهای این کشورها داشته است. شلیک شش موشک به مراکز تجمع داعش در دیرالزور، تنها چند روز بعد از اقدامات تروریستی آنان در تهران، نشان داد که ایران هیچ اقدامی تروریستی را بی پاسخ نمی گذارد.

میهمانان گرامی!

جمهوری اسلامی ایران مفتخر است که با ارائه ابتکارات مختلف از جمله ابتکار "جهان عاری از خشونت و افراطی گری" و پیشبرد جدی ترین مذاکره تاریخ معاصر که به تصویب "برجام" انجامید، همواره در پی جهانی امن تر، انسانی تر و عاری از ظلم و افراطی گری بوده و بر حل اصولی اختلافات با مکانیزم های مذاکراتی و از طریق همکاری کشورهای منطقه، عدم مداخله قدرتهای فرامنطقه و شناسایی حق تعیین سرنوشت ملتها به ویژه در کشورهای درگیر بحران بوده و با تأکید بر تداوم حمایت از ملت ستم دیده فلسطین، بر این عقیده است که استقرار صلح پایدار در منطقه، تنها از طریق به رسمیت شناختن حق تعیین سرنوشت ساکنان این سرزمین ـ اعم از مسلمان، یهودی و مسیحی ـ از سوی جامعه جهانی محقق خواهد شد. از نظر ایران، تشکیل دولت مستقل فلسطینی ضروری است و راه حل قانونی و منطقی مسأله فلسطین، رجوع به آراء ساکنان اصلی آن است.

جمهوری اسلامی ایران سالهاست که با برگزاری بیشترین انتخابات در منطقه، پایبندی خود را به این راهکار دموکراتیک نشان داده است. آخرین نمونه آن برگزاری با شکوه و رقابتی یازدهمین انتخابات ریاست جمهوری با مشارکت چشمگیر مردم بود.

در پایان، ضمن آرزوی گسترش و تعمیق دوستی و برادری میان همه کشورهای اسلامی، از خداوند متعال عزت و سربلندی ملت و دولت دوست و برادر تاجیکستان و سعادت و آرامش همه مسلمانان و شما حضار گرامی را از خدای بزرگ مسألت می نمایم. پیشاپیش عید سعید فطر را نیز تبریک می گویم.

از توجه تان سپاسگزارم. ( 2/4/96)

---------------------------------------------------------------- 

ادای احترام سفیر جمهوری اسلامی ایران به شادروان شیرعلی لایق

جناب آقای  فغانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان صبح امرز با حضور بر سر مزار شادروان

شیر علی لایق و اهدای دسته گلی نسبت به شاعر فرهیخته حوزه فارسی‌زبانان ادای احترام کرد.

وی طی سخنانی در جمع دانشجویان، استادان و علاقه‌مندان این شاعر گفت: مرحوم لایق  شاعری لایق

در حوزه پهناور جغرافیای فارسی‌زبانان است که حسب وطن و زبان مادری و هم پیوندی

فارسی زبانان از دغدغه‌های همیشگی و ارزشمند او بود.

وی با قرائت این شعر مرحوم لایق که تپه باهم تند با هم دل تاجیک و ایرانی وی را از شاعران

محبوب ایرانیان دانست و ابراز امیدواری کرد جوانان حاضر در جمع آرمان‌های گرانسنگ او را دنبال نمایند.

سفیر ایران با یادآوری اینکه در ماه جاری شاهد سالگرد تولد فردوسی بزرگ، خیام نیشابوری

لایق شیرعلی و استاد مومن قناعت هستیم، ماه اردیبهشت را ماه شاعران پارسی‌گو نامید و برای

آنهایی که در گذشته اند جنت مکانی و برای استاد مومن قناعت طول عمر آرزو کرد.

-----------------------------------------------------------------

 

پیام تسلیت جناب آقای حجت اله فغانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در جمهوری تاجیکستان

به مناسبت درگذشت استاد دادخدا سیم الدین اف

به نام خداوند جان آفرین

" مرگ چنین خواجه نه کاریست خرد "

درگذشت استاد گرانقدر مرحوم دادخدا سیم الدین اف را به خانواده، خویشان و دوستان ایشان و همه اهالی علم و ادب تاجیکستان و ایران تسلیت می گویم.

مرحوم استاد زبان شناسی برجسته بود که بیش از یکصد اثر ارزشمند از وی به یادگار مانده و برخی از این آثار مرزهای سیاسی نه فقط تاجیکستان و ایران، بلکه قاره ها را درنوردیده و در کشورهای دور و نزدیک جهان چاپ و نشر گردیده است.

استاد سیم الدین اف که برخی از آثارش در جمهوری اسلامی ایران و تاجیکستان به عنوان آثار برگزیده سال انتخاب شده است بی گمان از پاسداران زبان و هویت مشترک ما و از رادمردانی بود که در مسیر خدمت به زبان تمدن ساز فارسی سهم ارزنده ای داشته است.

درگذشت این بزرگمرد را که علاوه بر شأن والای علمی در حوزه زبان شناسی، در کسوت رئیس پژوهشگاه زبان و ادبیات رودکی آکادمی علوم، نمایندگی مجلس و ریاست کمیته علوم و معارف پارلمان، رئیس کمیته زبان و اصطلاحات جمهوری تاجیکستان و نیز عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی در جمهوری اسلامی ایران منشأ خدمات برجسته بوده است و تقارن فوت او با روز معلم اندوه ما را از فقدانش بیشتر می کند.

از خداوند بزرگ می طلبم که روح بلند او را غریق دریای رحمت خویش سازد و به همه فرزندان ایران و تاجیکستان عزیز کمک کند که بتوانند ادامه دهنده راه بزرگانی چون وی باشند.   

حجت اله فغانی

سفیر جمهوری اسلامی ایران

-------------------------------------------------------------

بازدید سفیر جمهوری اسلامی ایران در دوشنبه از سالن در حال احداث کشتی پهلوانی در دوشنبه

            آقای حجت اله فغانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان روز چهارشنبه، 27/02/96 از پروژه در حال احداث سالن کشتی زورخانه ای شهر دوشنبه بازدید کرد. در این بازدید آقای سلیمان عبدالواحد اف رئیس فدراسیون مذکور در تاجیکستان توضیحاتی در خصوص روند کار و پیش بینی های لازم برای بهره برداری از آن را ارائه نمود. این پروژه که با همکاری جمهوری اسلامی ایران در حال احداث است  و مراحل پایانی خودرا می گذراند، قرار است به زودی افتتاح و مورد بهره برداری قرار گیرد. در حاشیه این بازدید سفیر کشورمان به همراه سفیر جمهوری آذربایجان در تاجیکستان در مراسم بدرقه تیم کشتی پهلوانی تاجیکستان که عازم مسابقات بین المللی ورزش های زورخانه ای در شهر باکو برگزار می باشند، شرکت نمود. در این مراسم سفیر کشورمان طی سخنانی به ارزش و اهمیت این ورزش آباء و اجدادی که همواره همراه با روحیه جوانمردی است و از ابتدا تا انتهای آن با یاد خدا قرین است اشاره کرده و از جوانان خواستند در مسابقات خود ضمن حفظ این روحیه، سفرای دوستی بین ملت ها باشند. در بخشی از مراسم ورزشکاران اعزامی به تمرینات ورزشی در برابر مهمانان ایرانی و آذربایجانی پرداختند. آقای سلیمان عبدالواحد اف نیز ضمن تشکر از حمایت های مادی و معنوی جمهوری اسلامی ایران و سفارت آن در دوشنبه از این ورزش، حضور دو سفیر در مراسم بدرقه ورزشکاران را نشانه احترامی دانست که کشورهای ما به این ورزش اصیل و سنتی با سبقه بیش از هزار سال قائلند. 

---------------------------------------------------------

پیام جناب سفیر در رونمایی از کتاب گلستان سعدی

بسم الله الرحمن الرحیم

 

 شنیدم هرچه در شیراز گویند                        به هفت اقلیم عالم بازگویند

که سعدی هرچه گوید، پند باشد                     حریص پند، دولتمند باشد

میهمانان ارجمند،

سعدی دوستان عزیز،

مایه خرسندی است که در آستانه سالروز بزرگداشت سعدی، در جمع شما یارانِ همزبان و هم ریشه، و فرزندان خلف آن خداوندگار سخن، شاهد رونمایی از کار سترگ استادِ فرهیخته جناب آقای عابد شکور زاده هستیم که تاجیکان عزیز را با خط تاجیکی به گلستان بی خزان سعدی برده است. به این استاد عزیز آفرین و دست مریزاد می گویم. همچنین از استاد هنرمند و دوست داشتنی، جناب آقای صفر حقداد رییس محترم اتفاق سینماگران و همکارانشان که این محفل را فراهم آوردند و نیز جناب آقای قریبی رییس محترم پژوهشگاه فرهنگ فارسی تاجیکی سفارت ایران و همکاران تاجیکی و ایرانی اش که برای آماده سازی و چاپ این اثر کوشیدند و از همه شما استادان و بزرگوارانی که با حضور و گفت و شنود خود در این جمع، در تکریم مقام شامخ شیخ اجل، سعدی شیرین زبان کوشیده اید، صمیمانه سپاسگزارم.

گستردگی و تنوع آثار سعدی، او را به عنوان سخنوری توانا بر تارک تاریخ نشانده و حضور همیشگی وی در میان مردم و آمیزش او با گروه های مختلف اجتماع، آن هم جامعه ای فراتر از مرزهای ایران و حتی محدوده جغرافیایی فارسی زبانان، تجارب و آگاهی ای در پی داشته و حلاوتی به کلام سعدی بخشیده که هیچ گوشی آن را بیگانه نمی یابد و همگان شیفته و مجذوب آن  می گردند.

ویژگی هایی از جمله فطرت الهی و مدارا پسند، طبع معتدل، خوی نرم و صلح جو، اندیشه خیر خواه و حکمت متعالی، غنا و عظمتی به کلام و آثار سعدی بخشیده که همه فرهیختگان و سخن شناسانِ شرق و غرب ستایشگر و دوستدار اویند. آنچه آوازه سعدی را عالمگیر ساخته، تعالیم اخلاقی انسانی و بشر دوستانه او و سیطره بلامنازع او بر دو اقلیم نظم و نثر است که در هر دو به شیوه ای متوازن و برجسته، تبحر دارد.

بدون شک، پیام های اعتدالی، انسان دوستانه و اخلاق محور سعدی، پاسخگوی جهان آکنده و خسته از خشونت و افراط گرایی امروز است.

اثری که امروز رونمایی می شود، یقیناً گام بزرگی در معرفی هر چه بهتر و بیشتر این شاعر بزرگ و پیام های عالیِ انسانی او به نسل جوان تاجیکستان است. امیدوارم اگر بوستان سعدی نیز قبلاً به خط تاجیکی در دسترس خواهران و برادران تاجیک قرار نگرفته باشد، در آینده نزدیک شاهد بازنویسی و رونمایی آن هم باشیم.

گلستان سعدی ترکیبی بی نظیر و استادانه از نثر و نظم است که بر موارد مشابه برتری و رجحان آشکاری دارد. 

سعدیا خوشتر از حدیث تو نیست         تحفه روزگار اهل شناخت

آفرین بر زبان شیرینت                       کاین همه شور در جهان انداخت

آن چه که به شیرینی مطالعه گلستان و جذابیتش می افزاید، نقل اشعار، امثال و حکایات کوتاه و پندآموز آن است که از متن زندگی و تجارب شخصی، به ویژه سفرهای طولانی او به اقصی نقاط عالم برآمده است. بدین سان خواننده و شنونده متون گلستان با آن، همذات پنداری کرده و با سعدی  همسفر و همگام می شود

نام سعدی و آثار گرانبارش دیر زمانی است که حافظه تاریخی جهان را مزّین ساخته است و این افتخاری سترگ و نادر است که تا امروز و همیشه ی تاریخ، مایه مباهات ما فارس زبانان است.

فرق گلستان سعدی با گلستان طبیعت در آن است که:

گل همین پنج روز و شش باشد (اما)

این گلستان همیشه خوش باشد.

پیروز و کامیاب باشید.  متشکرم

----------------------------------------------------------------------------

 

متن سخنرانی

جناب آقای فغانی سفیر محترم جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان

در میزگرد «نقش رسانه ها در جهانی شدن نوروز و تحکیم همگرایی کشورهای حوزه نورورز»

همزمان با «روز ملی مطبوعات تاجیکستان»

به نام خدای بهار آفرین                  بهار آفرین را هزار آفرین

حضار محترم، خانم ها و آقایان،

با کسب اجازه از فرهیختگان مجلس، قبل از هر چیز می خواهم از مسئولان انجمن بین المللی روزنامه نگاران فارسی زبان «افروز» و هفته نامه ملت، بویژه سرکار خانم عدالت میرزا عمروآ و نیز ریاست محترم کتابخانه استاد لاهوتی جناب آقای عبدالقادر قهارزاده به خاطر برگزاری این همایش باشکوه و دادن این فرصت مغتنم به اینجانب برای سخن گفتن با شما عزیزانِ عرصه خبر و دانایی، صمیمانه تشکر کنم.

بسیار خرسندم که این همایش، در طلیعه نوروز و در کتابخانه استاد لاهوتی، این شاعر و روزنامه نگار سرشناس ایرانی- تاجیکی و در جمع شما اهل فضل و قلم و سفرا و دیپلماتهای گرامی برگزار شده است. همزمانی چند اتفاق مبارک در این نشست مرا به یاد شعر مرحوم ایرج میرزا انداخت که:

چه خوش بود که برآید به یک کرشمه دو کار      زیارت شه عبدالعظیم و دیدن یار

دوستان ما با  یک میزگرد، چهار کار بزرگ کرده اند: اولاً روز ملی مطبوعات تاجیکی را گرامی داشته اند که من به همین مناسبت به همه شما خبرنگاران و اهالی رسانه تبریک می گویم و امیدوارم چرخ حیات و قلمتان پیوسته و بی گزند بچرخد؛ همچنین در طلیعه نوروز هستیم، پیشاپیش این عید بزرگ و خجسته را که از کهن ترین اعیاد مردم منطقه ماست، به همه شما خوبان تبریک می گویم؛ محل گردهمایی ما نیز یک کتابخانه زیباست و کتاب چنانکه سعدی شیرین سخن به درستی گفته است گلستان همیشه بهاری است که خزان در آن راه ندارد. بنابر این محل این نشست هم مکان مقدسی است که خزینه بزرگی از معارف بشری را به همت جناب آقای قهارزاده در خود جای داده است؛ همچنین افتخار داریم که در مکانی هستیم که به نام مردی بزرگ،  استاد لاهوتی نامیده شده است، مردی که خود از پیشگامان عرصه خبر و آگاهی بخشی بود و پیوندهای ریشه دار دولت ایران و تاجیکستان را باز هم بیشتر کرده است. بنابر این این میزگرد واقعاً بهار در بهار است.

موضوع جلسه ما نوروز و نقش رسانه ها در جهانی کردن پیام آن و تحکیم همگرایی کشورهای حوزه نوروز است، حاضران هم اغلب اصحاب رسانه و دیپلماتها هستند. معتقدم سیاستمداران و روزنامه نگاران دوقلوهایی هستند که بدون هم نمی توانند کار خود را به خوبی انجام دهند. رسانه هرچه زمان می گذرد نقش مهم و کلیدی تری هم در آگاهی بخشی به جامعه و در هم یاری رسانی و در عین حال نظارت بر عملکرد دولتمردان ایفا می کند و به حق رکن چهارم دموکراسی است. همکاری و تعامل سازنده این دو گروه به پیشرفت جامعه، و اختلاف آنها نیز به تخریب مبانی اجتماع می انجامد. پس دعوت می کنیم بیایید با هم همکاری سازنده داشته باشیم.

اینجانب گمان می کنم می توان رسالت اصحاب رسانه را به رسالت پیامبران تشبیه کرد. مگر نه این است که کار نبی و پیامبر آوردن نباء و پیام است. پس آنان در واقع اولین خبرنگاران عالم خلقتند که خبر درست و بی خلل را از منبع بی زوال و ذات ذولجلال گرفته و دست بشر رسانده اند. حضرت مولانا در تعبیری زیبا، خبر را جدا کننده انسان از حیوان توصیف کرده و ارزش و اعتبار آدمی را در گرو آگاهی بیشتر او دانسته است:

«جان نباشد جز در خبر در آزمون        هر که را افزون خبر جانش فزون                                       جان ما از جان حیوان بیشتر                 از چه، زان رو که فزون دارد خبر»

دوستان، رسالت سنگینی بر دوش شما اهل قلم گذاشته شده که اگر آن را به خوبی انجام دهید، جهانی آباد، امن و آزاد خواهیم داشت.

اما نوروز چیست؟ باور دارم که نوروز تنها یک روز نیست؛ بلکه یک سکوی پرش است، از سردی و خمودگی به گرمی و تلاش؛ از مرگ به نوزایی؛ از ظلمت به روشنایی و از کهنگی به تازگی و تحول. در تعالیم دینی ما آمده است که نوروز، روز آغاز خلقت است. پیام نوروز چیست؟ به نظر من همه پیام نوروز همین جمله است که: نه زمستان باش که بلرزانی و نه تابستان باش که بسوزانی، بلکه بهار باش که بپرورانی. آنچه بهار را از سایر فصلها متفاوت و نفسش را حیاتبخش کرده است، اعتدال آن است؛ اعتدالی در طبع و طبیعت. دوستان عزیز به گوشه و کنار جهان نگاه کنید، آیا بشرِ امروز گمشده ای بزرگتر از اعتدال دارد؟ جهان اکنون در آتش افراط و تفریط و کندروی و تندروی می سوزد. اینها مثل دو لبه یک قیچی همه مدنیت و آمال ما را پاره می کند. چاره کار چیست؟ چاره چیزی جز اعتدال، همدیگر فهمی، خیرخواهی و نوع پروری نیست و همه اینها همان است که با نوروز و قدم بهار از راه می رسد. در نوروز به گفته شاعر ابر و با مه و خورشید و فلک درکار می شوند تا ما نانی به کف آریم و به غفلت نخوریم. پس بیایید بکوشیم این پیام جانبخش نوروز را جهانی کنیم.

دوستان، بیش از چند صد میلیون نفر نوروز را از هزاران سال پیش تا کنون در کشورهای ایران، تاجیکستان، افغانستان، هند، پاکستان، ترکیه، ازبکستان، آذربایجان، قرقیزستان، قزاقستان، عراق و بسیاری نقاط دیگر گرامی داشته اند. می دانید که در سپتامبر سال 2009 سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) نوروز را به عنوان میراث فرهنگی به ثبت جهانی رساند و مجمع عمومی سازمان ملل نیز در فوریه سال 2010 روز 21 مارس را به عنوان «روز بین المللی نوروز و فرهنگ صلح» به رسمیت شناخت و آن را در تقویم خود جای داد. همچنین روسای جمهور محترم ایران، تاجیکستان، ترکمنستان و افغانستان میزبان پنج دوره از جشن های جهانی نوروز شدند.

اینجانب به عنوان یک عضو کوچک از خانواده بزرگ نوروز و نماینده یکی از کهن ترین تمدنهای جهان که از پیشگامان ثبت جهانی و میزبانی آن بوده، خرسندم که اخیراً کشورهای چین، تانزانیا، کنیا و مغولستان هم برای پیوستن به قافله نوروز جهانی ابراز تمایل کرده اند. این نشان می دهد که پیام اعتدالی و انسانی نوروز به همت شما اهل قلم و اهالی رسانه، به خوبی منعکس شده و واقعاً در حال عالمگیری است.

 مردم ایران در نوروز به دید و بازدید خویشان، دوستان و همسایگان رفته، به هم هدیه می دهند؛ حال فقرا و بیماران را می پرسند و کدورتها و سوء تفاهم ها را در دیدارهای نوروزی کنار می گذارند و به تحکیم دوستی و همدلی می پردازند. امیدوارم با یاری شما دست اندرکان مطبوعات و رسانه ها، این کارکرد ارزشمند نوروز که کارائی آن در سطح روابط فردی و اجتماعی به خوبی به اثبات رسیده، به روابط بین کشورها و سطوح منطقه ای و بین المللی هم کشانده شود و پیام آشتی، صلح دوستی و نوع پروری نوروز، به همه نقاط جهان آسیب دیده از خشونت و تعصبات کور فرقه ای، قومی و مذهبی منتقل گردد.

هر روزتان نوروز و نوروزتان پیروز باد.

متشکرم

 (جمعه 20 اسفند 1395برابر با 10 مارس 2017)

----------------------------------------------------------------------

مصاحبه خبرنگار مستقل آقای سپهر عبدالله حسن زاد با جناب سفیر18/11/95

1-    دو سال است به حیث سفیر فعالیت دارید، طی این مدت چه پیشرفت هایی در روابط به مشاهده می رسد؟

پاسخ: در خلال مدتی که در دوشنبه هستم کارهای زیادی در روابط صورت گرفته است که از جمله مهمترین آنها رفع مشکلات تونل استقلال است که مدتها با مشکلات عدیده ای مواجه بود و خوشحالم خبر دهم که اکنون همه تعهدات جانب ایرانی در قبال این پروژه تکمیل شده و طرف تاجیک هم رضایت خود را از آن اعلام داشته است. ان شاءالله بزودی طی مراسمی این تونل رسماً تحویل داده خواهد شد. در خلال دو سال گذشته کوشیدیم علاوه بر تعاملات رسمی بین پایتخت ها، همکاریهای استانی هم بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد. در این چارچوب، دو بار استاندار محترم خراسان رضوی و یکبار استاندار همدان در راس هیات های بزرگی به تاجیکستان آمدند و با ولایات سغد و ختلان توافقات خوبی به عمل آوردند. روسای اتاقهای بازرگانی چند استان ایران به تاجیکستان آمدند و تاجیکستان نیز مسئولان مختلف به ایران سفر کردند. سفر متقابل روسا و معاونان راه آهن ایران و تاجیکستان به دوشنبه و تهران اساس خوبی برای توسعه همکاری های دو کشور در زمینه حمل و نقل و ترانزیت، بویژه همکاریهای ریلی ایجاد کردهاست. پنج نمایشگاه اختصاصی محصولات و توانمندیهای ایران و استان خراسان در تاجیکستان برگزار شد و در همه نمایشگاهها و همایش های بین المللی دیگر نیز مشارکت فعال داشتیم. تاجیکستان نیز در همین طور در همایش ها  نمایشگاههای ما مشارکت داشت.

وزیران نقلیات، فرهنگ و انرژی تاجیکستان از ایران دیدار کردند. وزیر کشور و وزیر نیروی ایران که رئیس ایرانی کمیسیون مشترک هم هست، از تاجیکستان دیدن نمود و در اجلاس بین المللی آب شرکت کرد. یازدهمین کمیسیون مشترک اقتصادی و فرهنگی دو کشور را در تهران برگزار کردیم. موافقتنامه همکاریهای امنیتی و انتظامی دو کشور امضا و در مجالس دو کشور تصویب شد. فرمانده مرزبانی ایران از تاجیکستان دین کردن و همتای خود را هم دعوت نموده است. دکتر حداد عادل رییس سابق مجلس ایران، مشاور رهبر و رییس فرهنگستان زبان و ادب فارسی دو بار از تاجیکستان دیدار و مجموعه نفیسی از هزارواژه ها (که حاصل هزاران نفر ساعت کار دانشمندان و علمای ایرانی برای یافتن معادل های فارسی جهت واژگان خارجی و نوساخته است) را به کمیته زبان و اصطلاحات تاجیکستان اهداء نمود. دهها کنفرانس و سیمنار علمی و فرهنگی با مشارکت تخبگان دو کشور در آنها برگزار شد که از آن جمله می توان به همایش های            بین المللی گرامیداشت میرسید علی همدانی در دوشنبه و همدان، همایش کمل خجندی در خجند و نیز همایش بزرگداشت استاد صدرالدین عینی به عنوان یکی از مفاخر مشترک فارسی زبانان در دو سه هفته قبل در تهران، اشاره کرد.

شرکت گسترده اتحادیه های ناشران دو کشور و استادان و پژوهشگران ایرانی و تاجیک در نمایشگاههای بین المللی کتاب تهران  و دوشنبه و چاپ و برگردان دهها کتاب ارزشمند فارسی و تاجیکی توسط پژوهشگاه فرهنگ فارسی تاجیکی سفارت، برگزاری هفته فیلم ایران در تاجیکستان و شرکت پررنگ سیمناگران ایرانی در جشنواره بین المللی دوسالانه دیدار و جشنواره فیلم کوتاه دوشنبه، شرکت هیاتهای دو طرف در برنامه های نوروزی در دوشنبه و تهران، سفر شهرداران شش کلان شهر ایران به دوشنبه، مبادله دهها هیات ورزشی و نهایتاً تکمیل سفارت جدید ایران در تاجیکستان که ان شاءالله تا چند ماه دیگر به بهره برداری خواهد رسید، از دستاوردهای روابط در این دوره بوده است.

2-    از نگاه شما تاجیکستان در طول 25 سال استقلال به چه پیشرفت هایی دست یافته است؟

پاسخ: البته اینجانب تنها دو سال و چند ماه است که در تاجیکستان هستم و شخصاً و از نزدیک شاهد همه پیشرفتهای این کشور در بیش از دو دهه گذشته نبوده ام. اما از آنجا که این سرزمین برای همه ما ایرانیان به عنوان وطن دوم و مکانی محبوب می باشد که سهم شایسته ای در تولید میراث و هویت مشترکمان دارد، همیشه اخبار آن را دنبال کرده و از موفقیت هایش خوشحال می شوم. بسیار شنیده بودم که در سالهای اولیه استقلال و در شرایط جنگ شهروندی چه وضع دشواری در اینجا بوده و وقتی آن شنیده ها را با آنچه اکنون می بینم، مقایسه می کنم، انصاف آن است که به لطف خدا و زحمات مسئولان دولت تاجیکستان، اوضاع خیلی بهتر شده است. در دوسالی گذشته نیز رشد منتظم کشور را از نزدیک شاهد بوده ام. به گمان اینجانب مهمترین دستاورد تاجیکستان در 25 سال گذشته استقلال آن بوده و همه آنچه اکنون مایه افتخار تاجیکستان و خشنودی دوستان آن است اعم از دولت، قانون اساسی، پرچم و سرود ملی و پیشرفتهای اقتصادی، علمی، نظامی و... همه ثمره های ارزشمند استقلال است. وقتی می بینم جوانان تاجیک در عرصه های مختلف موفقیتهای خوبی کسب می کنند و کشور خود را به دست خویش می سازند، ا صمیم دل خرسند می گردم.

خوشحالم که شرکای دولتی و خصوصی ایرانی نیز سهمی در توسعه زیرساخت ها و تاسیسات اساسی تاجیکستان دارند. در سفر به مناطق مختلف تاجیکستان دیده ام که با همت مسئولان این کشور و با همکاری شرکای خارجی از جمله ایران چه کارخانه ها، جادها، تونل ها و تاسیسات خوبی ساخته شده است. این که تاجیکستان توانسته است در مجاورت کشور ما با ما همدل و همزبان افغانستان که متاسفانه سالهاست با مشکلات ناامنی دست به گریبان است، از امنیت خوبی برخوردار باشد، نشان از تلاش فرزندان با ننگ و ناموس این کشور دارد.

یکی از دستاوردهای این دوره که درخور تحستین است، توجه رهبری تاجیکستان به احیا و حفظ ارزشها و میراث آباء و اجدادی است. عنایتی که اکنون در تاجیکستان به میراث های مشترکی چون نوروز خجسته می شود، از بسیاری از کشورهای دیگر حوزه نوروز پر رنگ تر است. احیای چوگان و کشتی پهلوانی (که ایران هم همکاری خوبی با تاجیکستان در این زمینه داشته) و تکریم بزرگان فرهنگ و تاریخ این آب و خاک و فرهیختگان جغرافیای گسترده ایران فرهنگی، از اقدامات قابل تقدیر در تاجیکستان است. این سنت خجسته نیز که هر سال، به نام یکی از بزرگان نامگذاری می گردد، سنت حسنه ای است که باعث تقویت هویت و آشنایی جوانترها با میراثهای نیاکان می گردد. زیرا کسی که بزرگان خود را تکریم کند، بزرگ می ماند.

3-    نظر شما در باره ابتکار جناب آقای رحمان در خصوص ده ساله بین المللی آب برای رشد استوار برای سالهای 2018 تا 2028 و پشتیبانی سازمان ملل از آن چیست؟

پاسخ: در قران کریم آمده است که "حیات همه چیز از آب است." خوب است به خاطر بیاوریم که 85 درصد پروتوپلاسم موجودات زنده از آب است و آب بی جایگزین ترین عنصر حیات است. برای مثال انرژی به عنوان یکی از عناصر اصلی تمدن ساز، اشکال مختلفی دارد و در طول زمان به طرق مختلفی جایگزین شده است. اما آب همیشه آب است و جایگزینی ندارد؛ تنها می تواند در مصرف آن صرفه جویی کرد. آب چه برای انسان، چه حیوانات و چه نباتات نیازی ابدی و بی جایگزین است. ما می گوییم "آب الفبای آبادانی است". رشد و توسعه بدون آب قابل تصور نیست. به عنوان شهروند کشوری که از کم آبی تاریخی رنج می برد، گمان می کنم در بین نعمت های الهی که هریک در جای خود بسیار عزیز و گرامی هستند، آب جایگاه ویژه ای دارد.

وقتی دانشجو بودم آنقدر ذهنم درگیر اهمیت این مایه حیاتی بود که رساله لیسانس و فوق لیسانس خود را به موضوع آب و ابعاد سیاسی و امنیتی آن در منطقه اختصاص دادم و نتیجه کارم حدود بیست سال پیش در قالب کتابی زیر نام «ابعاد سیاسی - امنیتی بحران آب در خاورمیانه عربی» چاپ شد.

آب چنانکه که می دانیم  نقش برجسته ای در شکل گیری تمدن بشری داشته و تمدنهای اولیه بر اساس اتکای آنها به آب باران یا رودخانه ها شکل متفاوتی گرفته و دو جامعه یکجانشینیان یا کوچ روان را در پی داشته است. اساس نظریه تولید آسیایی نیز تقسیم آب بوده است. آب در تاریخ بشر هم عنصر همکاری بوده و هم مایه جنگ و درگیری. این بستگی به نگاه و انتخاب ما دارد که آن را به عنوان عنصر همکاری انتخاب کنیم، یا بر سر آن با هم درگیر شویم.

جناب آقای رحمان به عنوان رییس جمهور کشوری که در صدر دارندگان بهترین وگواراترین منابع آب جهان است و سرزمینی که بزرگترین پیریخها را در خود جای داده است، به این عنصر حیاتی از مننظر نقشی که در ایجاد رشد پایدار دارد، نگاه کرده و با ارائه ابتکار اشاره شده، جهانیان را دعوت کرده است که از این منظر به آب نگاه کنند. اینجانب به سهم خود این ابتکار ایشان را ارج نهاده و امیدوارم جهانیان نیز به آن توجه بایسته مبذول دارند. اهمیت آب هرچه زمان بگذرد، بیشتر و نمایان تر می شود و جای تاسف است که آبی که می تواند و باید اساس همکاری و تولید ثروت باشد، در تاجیکستان، به دلیل نبود امکانات مهار و صدور آن، گاهی به سیلاب تبدیل شده و خانه مردم را خراب می کند و نبودش در نقاطی چون کشور من، از سرزمین های حاصلخیزی مانند سیستان، که روزی انبار غله ایران نامیده می شد، بیابان می سازد.

فکر می کنم، آتیه بینان باید پای پر خیر و برکت آب را از نقاط پر آبی چون تاجیکستان به سرزمینهای تفتیده ای چون برخی نقاط ایران و دیگر کشورهای همجوار آن باز کنند و اگر این همکاری مبارک شکل گیرد، هر دو جانب ثروتمند و سیراب شده و منطقه آباد گردیده و در نتیجه توسعه و امنیت بیشتری  خواهد یافت. آب می تواند یک محور همکاری ایران، تاجیکستان و سایر کشورهای  منطقه از جمله اعراب خلیج فارس باشد. اگر خطوط لوله آب این مناطق را به هم پیوند زند، فراتر از نتایج اقتصادی و اجتماعی، آثار سیاسی و امنیتی ارزشمندی خواهد داشت. 

4-    در ایران از جشن های مهرگان، سده و نوروز چگونه تجلیل می شود؟

پاسخ: این جشنها از جشن های باستانی و کهن ما و تاجیکان است و در ایران نیز گرامی داشته می شود. البته جایگاه نوروز بسیار بلندتر بوده و در نقاط مختلف ایران به اشکال مختلف جشن گرفته می شود. در ایران ما هیچ جشن ملی که بزرگتر و ریشه دارتر از نوروز باشد نداریم. مدارس و دانشگاهها در نوروز 13 روز و ادارات دولتی 4 روز تعطیل هستند و این طولانی ترین تعطیلات برای یک عید است. خوشحالم که در سایه تلاش مشترک رهبران دو کشور، نوروز اکنون ثبت جهانی شده است. اگرچه نوروز در هر نقطه از ایران با آداب و سنتهای محلی خاصی تجلیل می شود، ولی یک موضوع در همه آنها مشترک است و آن این است که از آن به عنوان بهترین بهانه برای دوستی و شادی بیشتر و رفع کدورت ها و احوالپرسی از هم استفاده می کنند. نوروز که می آید، در ایران همه مردم همراه با تمیز و تازه کردن منازل و لباسها و سر و وضع ظاهری خود، دلها را نیز از غبار و کینه می شویند و به دیدار هم می روند. آنها که از هم کدورتی داشتهاند همدیگر را می بخشند و همه مردم از مریضان و مستمندان یاد کرده و با کمک به آنان، ایشان را هم در شادی خود شریک می سازند. 

5-    حکیمی گفته "وطن آنجاست کآزاری نباشد"  نظر شما چیست؟

پاسخ:  می خواهم پاسخ این سوال شعری شما را دو شعر ایرانی و تاجیکی بدهم. شاعر ایرانی می فرماید: 

" وطن یعنی پدر، مادر، نیاکان                به خون و خاک بستن عهد و پیمان

                    وطن یعنی هویت، اصل، ریشه                 سر آغاز و سر انجام همیشه

                  وطن یعنی غم همسایه خوردن                  وطن یعنی دل همسایه بردن

                  وطن یعنی گذشته، حال، فردا                    تمام سهم یک ملت ز دنیا

                  وطن یعنی چه آباد و چه ویران                  وطن یعنی همین جا، یعنی ایران"

من با اجازه شاعر می خواهم مصراع آخر شعر بالا را به دلیل اینکه اعتقاد دارم ما و شما یک ملت در دو قلمرو سیاسی هستیم، این گونه بازنویسی کنم که: "وطن یعنی هم اینجا و هم ایران" برای من واقعاً هم اینجا وطن است و هم ایران. ظاهراً این فقط برای من نیست که چنین است. بانو گلرخسار شاعر عزیز تاجیک هم همین را گفته، آنجا که فرموده است:

شاهنامه وطن است،  وطن بی‌مرگی.

آری، آری، شاهنامه وطن است!

وطنی کز من و تو، نتوانند به شمشیر و به تزویر،ربودن.

6-    هر سال عالمان، شعرا و ادبا و کارشناسان عرصه های مختلف تاجیکستان از ایران بازدید می کردند. در سال 2017 سفارتخانه شما در این زمینه چه تصمیمی دارد؟

پاسخ: تاجیکان و ایرانیان همواره یک طرف اصلی در تعاملات فرهنگی هم هستند. قابل تصور نیست که یک نشست علمی، فرهنگی، ادبی و هنری در ایران برگزار شود و تاجیکان به آن دعوت نشوند. همین طور در تاجیکستان نیز همیشه در فرصتهای مشابه از ایرانیان دعوت می شود. اساساً خیلی از نشست های این چنینی ما خاص دو کشور است. مثلا سه هفته قبل همایش بزرگ گرامیداشت استاد صدرالدین عینی را در تهران داشتیم که از سوی انجمن مفاخر ایران و با حضور استادان و شخصیتهای طراز اول فرهنگی ما مثل دکتر حداد عادل برگزار شد و در آن از مرحوم استاد عینی به عنوان یکی از مفاخر تاجیکستان و نیز ایران فرهنگی تجلیل شد. از تاجیکستان هم استاد ستار زاده، دکتر صفر عبدالله و عزیزان دیگری شرکت داشتند. همایش های بین المللی میرسید علی همدانی که قبلاً در دوشنبه و همدان برگزار شد هم همین طور بود و با شرکت پر رنگ نمایندگان دو کشور همراه بود.

ما برنامه های مختلفی از نمایشگاه بین المللی کتاب گرفته تا جشنواره فیلم فجر و دهها برنامه علمی، ادبی و فرهنگی ریز و درشت دیگر داریم که در همه آنها تاجیکستان حتماً حضور شایسته ای خواهد داشت. در برنامه نوروزی آینده تاجیکستان نیز از هنرمندان ایرانی دعوت شده که ان شاءالله هماهنگ می کنیم که بیایند.

 -------------------------------------------------------------------------

مصاحبه خبرنگار آسیا پلوس با جناب آقای فغانی: 14/11/95

1)     به اختصار اقدامات سفارت ایران در تاجیکستان را در چند ماه اخیر را بیان نمائید؟

پاسخ: در بعد اقتصادی می توان به اقدامات زیر اشاره کرد:

 هماهنگی سفر متقابل معاونان راه آهن ایران و تاجیکستان به دوشنبه و تهران جهت توسعه همکاری های دو کشور در زمینه حمل و نقل ریلی و ترانزیت،

 هماهنگی سفر هیات بزرگ سرمایه گذاری ایران و حضور آن در همایش سرمایه گذاری در شهر دوشنبه و امضاء یادداشت تفاهم همکاری در زمینه سرمایه گذاری استان خراسان رضوی و کمیته سرمایه گذاری تاجیکستان،

 سفر وزیر انرژی و منابع آب تاجیکستان و جمعی از مسئولان اقتصادی، سیاسی و فرهنگی به تهران جهت برگزاری یازدهمین اجلاس کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور. در نظر داریم نشست کمیته پیگیری آن را نیز در آستانه نوروز برگزار نماییم.

 تکمیل امور باقیمانده تونل استقلال که با مشارکت مالی جمهوری اسلامی ایران و توسط شرکت های ایرانی اجرا شده است. لازم به یادآوری است که مشکلات قبلی تونل مثل ریزش آب از سقف تونل، ناهمواری سطح کف تونل و یخ زدگی آن در زمستان برطرف شده و سیستم روشنایی نیز برای آن برقرار گردیده است و با توجه به تکمیل اقدامات جانب ایرانی بر اساس قرارداد فیمابین، بزودی تحویل قطعی تونل انجام خواهد شد. 

برگزاری جلسات کشترک با فعالان اقتصادی ایرانی و مسئولان تاجیکستان و تشویق شرکتهای ایرانی به سرمایه گذاری در تاجیکستان از اقدامات دارای اولیت سفارت بوده است.

در حوزه فرهنگ و هنر طی چند ماه گذشته می توان به موارد زیر اشاره کرد:

همراهی و پشتیبانی از جشنواره فیلم کوتاه نوساز همکاری در اعزام و شرکت 4 نفر از سینماگران تاجیکستان به جشنواره فیلم کوتاه ایران،

برگزاری همایش ویژه بزرگداشت مرحوم استاد صدرالدین عینی به عنوان یکی از مفاخر حوزه فارسی زبانان در تهران 

مشارکت در جشنواره بین المللی فیلم دیدار و حضور هنرمندان و داور ایرانی، استاد رضا کیانیان در هیأت داوران بخشی از همکاری های فرهنگی دو کشور بوده است.

برگزاری چندین نشست تخصصی علمی و ادبی با صاحبنظران تاجیک و چاپ چندین کتاب و مجله علمی از جمله برخی از کتابهای آموزشی مدارس تاجیکستان توسط پژوهشگاه فرهنگ فارسی تاجیکی سفارت

همچنین در حوزه ورزش شاهد حضور چند گروه کوهنوردی از ایران در تاجیکستان بودیم از جمله گروه کوهنوردان آذرکوه تبریز، که اعضای تیم شانزده نفر بودند در ولایت بدخشان قله 7495 متری سامانیان را فتح کردند. همینطور شاهد حضور داوران زن و مرد ایرانی در برگزاری برخی رشته های ورزشی در تاجیکستان بودیم. از جمله دو خانم به عنوان داور در مسابقات بانوان شرکت داشتند.

2) تعطیلی کمیته امداد در تاجیکستان شائبه هایی ایجاد کرده است. این تعطیلی تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟

جواب4-کمیته امداد امام خمینی یک نهاد خیریه است و در داخل و خارج از ایران هرکجا که نیازمندی باشد و کمک بخواهند، بدون هیچ منتی کمک خواهد کرد. فعالیتهای این نهاد به خواست مقامات تاجیکستان و در سخت ترین شرایط این کشور شروع  شد و سالها ادامه یافت. هرگاه دوباره اعلام نیاز شود، می تواند فعالیت خود را تجدید نماید. خدمات این نهاد در تاجیکستان بر کسی پوشیده نیست و بارها از مقامات تاجیکستان بویژه رئیس جمهور محترم تاجیکستان جناب آقای رحمان مورد توجه قرار گرفته است. ایشان در دیدار با رئیس این نهاد خیریه فرموده اند:   «کاری که شما (کمیته امداد) می کنید، خیر و ثواب است و اینکه مردم محتاج را صاحب کسب و هنر می کنید تا زندگی خود را بهبود بخشد. بسیار منفعت است، تاجیکستان با چشم افتخار به این مساعدت ها می نگرد.».

3) خطر اشاعه تروریسم در آسیای مرکزی رو به افزایش است. آیای ایران برنامه مشترکی با تاجیکستان برای مهار تروریسیم  در منطقه دارد؟

براساس آمارهای ارایه شده فقط گروه تروریستی داعش در سال 2016 میلادی 1141 عملیات انتحاری (یعنی ماهیانه 95 عملیات) انجام داده است. همچنین در حال حاضر بیش از 30 هزار تروریست خارجی از 100 کشور به سوریه و عراق سفر کرده اند و در آن جا مشغول به اعمالِ خرابکارانه هستند. قطعنامۀ پیشنهادی رئیس جمهور ایران جناب اقای دکتر حسن روحانی با عنوان جهانی عاری از خشونت و افراط­گرایی یکی از مهم ترین قطعنامه های مجمع عمومی برای مقابله با تروریسم است. ایران کارنامۀ خوبی در مبارزه با تروریسم  دارد و اگر نقش آفرینی مثبت ایران و همراهیش با دولتهای عراق و سوریه نبود، شاید اکنون پرچم داعش در بغداد و اربیل و دمشق نصب بود. ما برای توسعه امنیت و ثباتِ در سطح منطقه طرح راهبردی ای در سطح منطقه پیشنهاد کرده و پیگیری می کنیم و روشهای مقابله با تروریسم را نیز فقط نظامی نمی دانیم. بر این نظر هستیم که برنامه ریزی سازمان یافته، همکاری های دو یا چند جانبه، تعاملات سیاسی و اطلاعاتی و مقابله با فقر فرهنگی و اقتصادی و حمایت سران کشورهای منطقه از این اقدامات راههای حل مقابله با این معضل و عبور از مشکلات رو به رشد افراطی گری و تروریسم است.

ما کشوری هستیم که طی 38 سال گذشته به شدت از سوی گروه های تروریستی مورد تهاجم قرار گرفته و بیش از 17هزار شهید در این راه تقدیم کرده ایم و در مناسبات خود با کشورهای منطقه زمینه های  شکل گیری و فعالیت گروه های تروریستی را تشریح نموده ایم.

مهمترین برنامه ایران در کمک به کشورهای منطقه برای مقابله با تروریسم، ارائه مشاوره های مورد نیاز، تقویت مناسبات بین دستگاه های نظامی، انتظامی و امنیتی با کشورهای دیگر و نیز ارائه تجارب کم نظیر  بدست آمده در صحنه های عمده جنگ با تروریست ها به کشورهای منطقه بوده است. همکاری های راهبردی ایران با روسیه در صحنه سوریه که منجر به پیروزی های چشمگیری بر تروریست ها به ویژه آزاد سازی شهر مهم حلب گردید، یکی از مصادیق موفق همکاریهای منطقه ای در این زمینه است.

از جمله تعاملات مرتبط با این موضوع می توان به دیدار متقابل وزرای کشور ایران و تاجیکستان در سال 2014  و امضای موافقتنامه همکاریهای امنیتی اشاره کرد پس از تصویب مجالس دو کشور از سال 2016 نهایی و  اجرایی شد. وزیر دفاع ایران نیز از همتای تاجیک خود برای سفر به تهران دعوت نموده است. در سال 2015 هم سفر فرمانده مرزبانی جمهوری اسلامی ایران به تاجیکستان انجام شد. برخی سفرها و تعاملات نیز بین دو کشور در دست پیگیری است که انشاالله محقق خواهند شد.

4) آیا ایران برنامه ای برای پیشگیری از افزایش نفوذ وهابی­ها در غرب آسیا دارد؟

جواب: موضوع وحدت مسلمانان اعم از شیعه و سنی بحثی است که سال­هاست توسط عقلای مسلمانان از جمله رهبران ایران بر آن تاکید شده است. در سال­های اخیر با پررنگ شدن فعالیت­های تکفیری سلفی­ها و وهابیت به نام اسلام و تقویت این جریانات سفارشی و وارداتی، ضرورت اقدام عملی جهت تحقق وحدت مسلمانان بیشتر احساس می شود. ملت عزیز تاجیک می دانند که وهابی­ها و تکفیری­ها با خود اهل سنت هم اختلاف دارند. زیرا کسانی که اغلب کسانی که اکنون در مصر و تونس و عراق توسط اینها کشته می شوند، شیعه نیستند. خط وهابی ها و سلفی ها با برادران و خواهران اهل تسنن کاملا جداست. وهابی­ها در اعتقاداتشان اشکالات زیادی وجود دارد. در مكتب وهابی کشتن یک مسلمان دیگر مثلاً شیعه که به وهابيت معتقد نیست جایز است. آیا هیچ مسلمانی با دانستن این مطلب حاضر خواهد بود وهابی شود؟ بیداری جوانان و ارتقاء دانش و بینش آنها و ایفای نقش سازنده روحانیان در جوامع اسلامی دو عامل مهم در شکست طرح های تفرقه افکنانه در جهان اسلام است و این برعهده سیاستمداران، دانشمندان و علمای بیدار و آگاه در سطح منطقه است تا از توطئه هایی که تحت لوای این گرایشات جریان دارد پرده بردارند. .

از نظر ما اتحاد و همبستگی مسلمانان جهان و منطقه و بالا بردن سطح آگاهی و هوشیاری جوامع اسلامی ، مهمترین اقدامی است که می تواند جلو نقشه ها و توطئه های دشمنان اسلام را بگیرد.

 5) برای تقویت روابط و مشترکات دو کشور چه برنامه ایی دارید؟

جواب:این سوال در ابعاد گوناگون قابل بررسی است. در بعد سیاسی دیدارهای مقامات دو کشور، همکاری ها و موضعگیری های مشترک در سطوح منطقه ای و بین المللی و استمرار همکاری های دو دولت با یکدیگر بر اساس احترام و منافع متقابل از اصول اولیه برنامه های دو کشور است. در زمینه همکاری های اقتصادی نیز برنامه های مختلفی در حال پیگیری است

- پیگیری مصوبات کمیسیون مشترک از طریق هماهنگی برای برگزاری کمیته پی گیری یازدهمین اجلاس ،

- تقویت مشارکت شرکتهای ایرانی در ساخت سد و نیروگاه راغون،

- تکمیل ساخت فاز اول تصفیه خانه آب شهر دوشنبه توسط شرکت شیمباره که بزودی افتتاح خواهد شد.

- توسعه همکاریهای حمل و نقلی خصوصا ریلی با توجه به اینکه راه آهن ایران با ارائه تخفیفات ویژه آماده ترانزیت کالاهای تاجیکستان بویژه آلومینیوم و پنبه می باشد،

- توسعه همکاری های بانکی و توریسم از جمله این برنامه هاست.  

6) با توجه به تغییر تولیت آستان قدس رضوی و ایجاد اداره زائران غیر ایرانی در این نهاد به نظر می رسد از آنجا که تاجیکان علاقه خاصی به حضرت رضا(ع) دارند،‌آیا می توان گفت که یکی از راههای تقویت مناسبات اعزام زیارت اولی ها به مشهدالرضا با هماهنگی آستان قدس رضوی است؟ در این زمینه چه برنامه ایی دارید؟

جواب: مشروط به خواست مقامات مربوطه در دولت تاجیکستان این سفارت آمادگی دارد با هماهنگی آستان قدس رضوی و کمیته دین و ارگانهای ذیربط تاجیکستان برای اینگونه سفرها در قالب گروههای زیارتی توریستی اقدام کند و از پشتیبانی و حمایت آستان قدس برای کم شدن هزینه های افرادی که برای بار اول به زیارت می روند استفاده کنند. تا کنون درخواستی در این خصوص صورت نگرفته است.

---------------------------------------------------------------------------------------------------

مصاحبه هفته نامه ملت با جناب آقای فغانی: 14/11/95

سوال 1 - به اختصار اقدامات سفارت ایران در تاجیکستان را در چند ماه گذشته بیان فرمائید.

جواب: در حوزه فرهنگ و هنر طی چند ماه گذشته فعالیتهای چندی داشتیم از جمله: همراهی و پشتیبانی از جشنواره فیلم کوتاه نوساز که یکی از داوران مورد نیاز جشنواره را با هزینه سفارت آوردیم. و مشارکت خوبی داشت، و چند نفر از تاجیکستان نیز در جشنواره فیلم کوتاه ایران شرکت کردند.

در جشنواره بین المللی فیلم دیدار چند فیلم ایرانی شرکت داشتند همینطور یکی از هنرپیشه های طراز اول ایران آقای رضا کیانیان در هیأت داوران شرکت داشت و از چند سینماگر برتر ایران در این جشنواره دیدار تقدیر به عمل آمد.

در حوزه ورزش شاهد حضور چند گروه کوهنوردی از ایران در تاجیکستان بودیم از جمله گروه کوهنوردان آذرکوه تبریز، که اعضای تیم شانزده نفر بودند در ولایت بدخشان قله 7495 متری سامانیان را فتح کردند.

همینطور شاهد حضور داوران زن و مرد ایرانی در برگزاری برخی رشته های ورزشی در تاجیکستان بودیم. از جمله دو خانم به عنوان داور در مسابقات بانوان شرکت داشتند.

سوال2 - یکی از مسائلی که در میان دو کشور موجود است،‌ این تبادل دانشجویان است. مقامات مربوطه تاجیکستان می گویند در این بخش ایران به تعهد خود عمل نکرده است. مثلاً بورسیه هایی که پیشنهاد می شود گفته می شود بخش ها و اختصاص هایی هستند که عمدتاً برای تاجیکستان زیاد ضروری نیستنمد و یا اعلام می شود، ولی آیا این مساله مورد بررسی است؟

جواب: در زمینه تبادل دانشجو بر اساس توافقنامه های متعددی بین وزارتخانه های مرتبط بین دو کشور وجود دارد و بر اساس یادداشت تفاهم همکاریهای علمی و آموزشی وزارتخانه های علوم و تحقیقات و فناوری و معارف تاجیکستان که در سال 2011 به امضاء‌رسید دولت جمهوری اسلامی ایران پذیرش سالانه 250 دانشجوی بورسیه از کشور تاجیکستان را متقبل شد، تا کنون تعدادی دانشجو در این راستا اعزام شده اند اما در هیچ سالی سهمیه تکمیل نشده و به هر دلیل طرف تاجیک امکان بهره برداری از آن را نداد.

در سال 2016 هم به طور کامل از سوی وزارت معارف از آن استقبال نشد و هیچ دانشجویی اعزام نگردید. به هر حال این ظرفیت همچنان وجود دارد و دوستان تاجیک امکان بهره برداری از آن را دارند. ما آمادگی کامل برای رفع مشکلات در این زمینه را داریم. در اکثر رشته ها دانشگاههای معتبر ایران آمادگی پذیرش دانشجو هستند. در چند رشته محدودیت وجود داشت از جمله پزشکی که خوشبختانه دانشگاه پزشکی بوعلی همدان که از سطح بالای علمی برخوردار است برای پذیرش دانشجو در رشته های مختلف پزشکی تخصصی نیز اعلام کرده است.

سوال 3 - مناسبات ایران و روسیه از نگاه سیاسی خیلی رشد کرده است. اما از نگاه اقتصادی فعلا چه جایگاهی در مناسبات با ایران دارد؟ آیا کارآفرینان تاجیک نیز در ایران فعالیت دارند؟ اگر بله در چه زمینه هایی و اگر نه چرا؟

پاسخ : مناسبات ایران و روسیه به قرنها قبل برمی گردد و فراز و نشیب های زیادی داشته است. در دولت جناب آقای دکتر روحانی به روابط دو کشور توجه ویژه ای شد و می توان گفت که یکی از عوامل مهم و پیوند دهنده روابط دو کشور در سالهای اخیر مبارزه مشترک با تروریسم بوده است. لذا نه فقط روابط سیاسی، بلکه همکاری های امنیتی و نظامی هم در غالب مبارزه عملی با پدیده تروریسم توسعه پیدا کرده است. در زمینه اقتصادی هم بویژه در صنایع سنگین، مانند ساخت ذوب آهن، سد، نیروگاه های برق و نظیر آن، طرفین همکاری خوبی داشته اند. حتی می دانید اولین نیروگاه برق اتمی ایران در بوشهر با همکاری روسیه ساخته شده است. اما در بخش تجاری و سرمایه گذاری همکاری ها متناسب با توانمندی های دو کشور نیست. اکنون دو طرف بر روی این موضوع کار می کنند، حجم این همکاریها بسیار بیشتر خواهد شد. بعنوان نمونه پس از تحریم های اروپا علیه روسیه، دو طرف برای صدور محصولات غذایی ایرانی به آن کشور برنامه های مختلفی به مرحله اجرا گذاشته اند.

اما در خصوص تاجیکستان غالبا همکاری های سرمایه گذاران تاجیکستان (بخش خصوصی) در ایران بصورت مشارکتی است. علت آن هم مشخصاً این است که تاجیکستان کشوری سرمایه پذیر است و تبادلات اقتصادی دو کشور بیشتر تبادلات تجاری است.

سوال 4-  شما در یک صحبت اختصاصی در سال گذشته میلادی با هفته نامه ملت گفتید آینده روابط تاجیکستان و ایران را روشن می بینید. آیا می توان گفت که بهبود یا عدم ارتقاء روابط با تاجیکستان در دراز مدت بر ضرر منافع منطقه ای ایران خواهد بود؟ آیا فکر می کنید که این رهبران سیاسی هستند که باید برای بهبود روابط اقدام کنند و آیا تلاشهای دیلماتیک در این باره موفق خواهد بود؟  

پاسخ: روابط ایران و تاجیکستان ریشه در تصمیم سیاستمداران یا خواست دیپلماتها ندارد که اگر احیاناً کدورتی بین آنها پیش آمد، از هم بگسلد.  خداوند ما را با هم و در کنار هم خواسته است. شما هیچ دو ملتی را در جهان پیدا نمی کنید که این همه مشترکات، اشتیاق و مهر متقابل و زمینه های تکمیل کننده اقتصادی و ژئوپلتیکی برای همکاری داشته باشند. مشترکات و چسبندگی های تاجیکستان با ایران از بسیاری از 15 همسایه  ما بیشتر است. روابط ما ریشه در  الزامات کهن تمدنی، تاریخی، فرهنگی، زبانی و منافع راهبردی دو ملت در همه ساحه ها دارد. منافع متقابل سیاسی، اقتصادی و امنیتی امروز هم آن را تقویت می کند. به همین دلیل است که رهبران دو کشور گرمترین و صمیمانه ترین تعابیر را برای روابط دو کشور بیان کرده اند. رهبر ما دو ملت را «خویش و تبار» هم می داند و این بسیار فراتر از یک رابطه خشک سیاسی یا اقتصادی است. من همچنان آینده را روشنتر می بینم، زیرا ریشه های این مناسبات در اعماق تاریخ جای گرفته و از اقیانوس بزرگ میراث ارزشمند نیاکان آب می خورد.

عدم ارتقاء روابط دو کشور، نه در درازمدت که حتی در کوتاه مدت نیز به ضرر هر دو طرف و مغایر خواست دو ملت و رهبران ماست. داشتن پیوندها و ارتباطات بیشتر و راحت تر طبعاً گاهی مشکلات و سوء تفاهم هایی هم ایجاد می کند؛ اما بین ما هیچ مشکلی نیست که حل شدنی نباشد. گاه با دوستان تاجیک شوخی کرده، می گویم: بزرگترین اختلاف ما آن است که شما می گویید «چای کبود» و ما به همان می گوییم «چای سبز». البته ریشه این مشکل هم شاید در شعر حافظ باشد که آسمان را سبز دیده و می فرماید:

مرزع سبز فلک دیدم و داس مه نو

یادم از کشته خویش آمد و هنگام درو

وجود مشکلات، امری طبیعی و مقتضای زندگی بشری است. مهم این است که مشکلات مانع همکاری و دوستی نباشد و با گفتگوی صمیمانه حل و رفع گردد. روابط ما چنانکه دوست خوبم جناب آقای خالقنظر هم چندی قبل در مصاحبه ای گفته بود، تیره نیست و افق روشنی دارد. به رغم برخی سیاه نمایی ها که برخی طرفهای دیگر می خواهند روابط دو کشور را تیره ترسیم کنند، هم اکنون دهها شرکت ایرانی در تاجیکستان فعالند و با وجود پروازهای مستقیم و تکرار شونده در هر هفته، مردم ایران و تاجیکستان مداوما در رفت و آمد بوده و هیچ برنامه فرهنگی و جشن و همایشی را بی هم برگزار نمی کنند. دل در گرو مفاخر مشترک دارند و آنها را چنانکه در همایش بزرگ گرامیداشت مرحوم استاد صدرالدین عینی در هفته های قبل در تهران شاهد بودیم، به عنوان مفاخر مشترک فارسی زبانان گرامی می دارند. همین که قرار است سال آتی در تاجیکستان سال استاد لاهوتی ایرانی باشد و سال قبل نیز سال میرسید علی همدانی بود، برای نشان دادن جدایی ناپذیری دو ملت کافی است.

آنچه گفته شد به معنی رضایت اینجانب از وضع فعلی روابط نیست؛ زیرا معتقدم، روابطی که می توانیم وباید داشته باشیم، بسیار فراتر و گسترده تر از این است. ما به عنوان ایران آماده بسط هرچه بیشتر روابط هستیم و به قول شاعر : «از این طرف که منم راه کاروان باز است». مطمئنم که رهبری تاجیکستان و ملت عزیز این سامان نیز چیزی جز این نمی خواهند و اطمینان دارم روابط این دو کشور با هم برادر و همزبان روز به روز بهتر و گرمتر خواهد شد.

سوال 5-  دستاوردهای مذاکرات قزاقستان و ... بدون حضور آمریکا ؟

پاسخ: اجلاس مهم «آستانه» در حالی اخیراً در قزاقستان به ابتکار ایران، روسیه و ترکیه برگزار شد که در این رویداد مهم سیاسی، افزون بر حضور روسیه، ایران و ترکیه، سه کشور ضامن اجرای توافق مسکو درباره سوریه، استفان دی میستورا نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در امور سوریه، هیأت از سوی دولت دمشق و نمایندگان گروههای مسلح و همچنین سفیر آمریکا در قزاقستان حضور داشتند. در حالی که تاکنون چندین دور مذاکرات سیاسی در سطوح مختلف و با حضور کنشگران مطرح بین المللی و منطقه ای و همچنین معارضان سوری با هدف یافتن راه حل سیاسی برای حل و فصل این بحران برگزار شده، اما همگی به دلیل کارشکنی آمریکا و برخی کشورهای غربی از یک سو و وجود برخی اختلافات جزیی در مسیر برقراری آتش بس از سوی دیگر، بی نتیجه پایان یافته است.

نشست آستانه از نظر ما نشست مثبتی بود که هم بعد نظامی داشت و هم بعد سیاسی. از مهمترین دستاوردهای آن می توان به این موارد اشاره نمود:

- برگزاری اولین دور گفتگوهای سوری سوری که راه را برای ایجاد یک جبهه واحد بین دولت قانونی سوریه و گروه های داخلی این کشور در برابر تروریست های تکفیری با محوریت دولت قانونی سوریه فراهم آورد.

-  هماهنگی سه کشور ایران، روسیه و ترکیه در صحنه سوریه

-  تفاوت قرار دادن بین گروه های مسلح تروریستی با سایر گروه های مسلح

- تقویت و تثبیت آتش بس در سوریه

-  دستیابی به تفاهم در مبارزه با تروریسم به ویژه تروریست های دو گروه داعش و فتح الشام که مشمول توافق آتش بس نیز نمی باشند.

- این نشست نشانه ای از آغاز بازسازی در سوریه بود.

نکته مثبت دیگر این نشست عدم حضور نمایندگان کشورهای حامی تروریسم بود که این موضوع بیانگر انزوای این کشورها است.

در این مذاکرات قرار نبود تروریست های دیروز سوریه به سیاستمداران امروز تبدیل شوند چرا که موضوع اصلی مذاکرات تحولات میدانی و بحث آتش بس بود نه مذاکرات سیاسی .

نشست آستانه یک بار دیگر بر نقش سازنده ایران - که همواره با یک موضع اصولی در مبارزه با تروریسم و اولویت دادن همزمان به راه کار سیاسی برای حل بحران سوریه تاکید داشت را ثابت نمود.

 

سخنرانی جناب آقای فغانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان در تجلیل از هنرمندان

به نام آنکه او نامی ندارد                به هر نامش که خوانی سر برآرد

          سخن از « دیدار» است، آن هم با هنرمندانی از اقیانوس بزرگ فارسی زبانان، این دیدار به قول ناصر حامدی« عید» است:

          «هر روز دیدار تو باشد، روز عید است»    

          قبل از هر چیز تشکر ویژه می کنم از برادر عزیزم، چهره دوست داشتنی و متواضع سینمای تاجیکستان، استاد صفر حقداد، رئیس محترم اتفاق سینماگران و کسی که این« دیدار» شیرین حاصل تلاش او و همکاران هنرمند اوست.

          خیر مقدم و دست مریزاد می گویم به همه شما مهمانان عزیز که در جشنواره بین المللی دیدار، دیده ما روشن به دیدارتان شد.

          این جلسه به رسم سپاس و تقدیر  از زحمات پیشکسوتان عرصه سینمای ما برگزار شده و طبعاٌ مجال و نیازی برای اطاله کلام اینجانب نیست. تنها در یک جمله برداشت خودرا از سینمای فارسی زبانان عرض می کنم که به گمان من از اخلاقی ترین سینماهای جهان است که به جای ترویج خشم و خشونت، به توسعه مفاهیم انسانی و ارزش های اخلاقی و خانوادگی می پردازد.

          یک آرزو هم دارم و آن اینکه از دل این «دیدار» ها تولیدات سینمایی مشترکی برآید که بازتاب دهنده  میراث کهن و افتخارآمیز مشترک فرهنگی ما باشد. نیاز بزرگ نسل جوان ما در حوزه پهناور فارسی زبانان، شناخت بایسته هویت مشترک تاریخی و میراث های گران سنگی است که می تواند و باید چراغی فرا راه آینده  وحدت بخش و آرمانی ما باشد.

          دوست داشتم فرصتی بود و می توانستم از تک تک شما عزیزان با ذکر نام تشکر کنم، اما چون چنین امکانی نیست، تنها چند جمله ای راجع به سه بزرگواری که این جلسه برای تقدیر از زحماتشان برپا شده است، عرض کنم و در ادامه از بقیه برنامه ها  بهره می بریم.

          نام جناب آقای کیومرث پور احمد برای همه ایرانیان و هرکس که  نه ساکن، بلکه عابر کوچه های سینما باشد، آشناست. کوتاه ترین سپاس از او که در چنین مجال کمی می توان گفت تکرار همان سخن میتران در حق یک سینماگر فرانسه است که « شما خاطرات کودکی ما را رنگی کردید». ایشان حق بزرگی بر گردن سینمای کودک ایران دارد.

 ایشان در دهه شصت که روزهای سخت و سنگین دفاع از کشور در مقابل جنگی تحمیل شده بود،  خاطرات شیرینی خلق کرد و خنده ها  بر لبان مردم نشاند، بی آنکه آنهارا بی درد کرده و از واقعیتها غافل نماید.  قصه های مجید، قطعه ای فراموش نشدنی از خاطره خرد و کلان ملت ایران در این دوره است. حالاکه صحبت از قصه های مجید شد، لازم است یادی هم از مادر فقید جناب پور احمد کنیم که او نیز هنرمند بزرگی بود و در آن سریال نقشی به یاد ماندنی و نمادین از یک «مادر بزرگ» ایرانی را به بهترین شکل و برای همیشه به یادگار گذاشت. روح این مادر و همه مادران که بزرگان ایران و جهان در دامان آنها پرورش یافته اند، شاد باد. راست گفته است پروین آسمان شعر پارسی که:

« اگر فلاطن و سقراط بوده اند بزرگ                  بزرگ بوده پرستاری خردی ایشان »

بزرگ دیگری که امروز در خدمت او هستیم مبتکر « سین» هشتم سفره سینمای ما رضا کیانیان است که در سال 93 دو جایزه خویش را برای حمایت از بی خانمان ها به حراج گذاشت وسین تازه ای را با عنوان « سرپناه برای بی خانمان ها» به سفره هفت سین سینمای ایران اضافه کرد. وقتی سریال تاریخی مختار را می دیدم، بازی او در نقش خلیفه زبیری بی نظیر بود. به شوخی می گفتم اگر از خلیفه زبیری می خواستند خود او کسی را برای نقشش انتخاب کند، گمان نمی کنم کسی را بهتر از جناب اقای کیانیان می یافت.  به عنوان یک تماشاگر یا به تعبیر زیبای تاجیکان تماشابین  فکر می کنم نقش پذیری ایشان در نقش های متفاوتی که ایفا کرده بی نظیر است. البته این تنها یکی از هنر های بزرگ او است. سرمایه بزرگتر او اما، قلب مهربانش می باشد که رشک برانگیز است.

 سومین چهره بزرگی که می خواهم مراتب احترام قلبی خودرا تقدیم او نمایم، جناب آقای ابوالحسن داودی است، کارگردان، فیلم نامه نویس، تهیه کننده و منتقد سینمایی نام آشنایی که آثار کمدی اش در دهه 60 و 70  خنده را بر لبان  میلیون ها بیننده این آثار نشاند. زحمات سی ساله او در سینمای ایران  نمی توانست و نباید پاداشی کمتر از اقبال بی سابقه مردم به فیلم های او در دهه اخیر از " مرد بارانی" تا «رخ دیوانه» در پی داشته باشد.

 همچنین اجازه می خواهم موفقیت های ارزشمند سرکار خانم قصیده گلمکانی به خاطر  فیلم « مراقبت از یونس»  و جناب آقای جمشید محمودی به خاطر فیلم " چند متر مکعب عشق" که تولید مشترک ایران و افغانستان است، صمیمانه تبریک گویم.

از ویژه گی های بارز جشنواره دیدار امسال حضور پر رنگ جوانان سینما است که  امید آینده ما هستند. در پایان فراموش نکنیم که نقش جناب آقای صلواتی از مسئولین محترم جشنواره فجر در هماهنگی های این «دیدار» بسیار مهم بوده وجای سپاس ویژه دارد.

تشکر پایانی من از همکاران عزیزم در سفارت، بویژه از جناب آقای دکتر خدایار است که ماهها برای تحقق این برنامه تلاش کرد.

مورخ 30/7/95

 ------------------------------------------------------------------------------------

مصاحبه جناب آقای فغانی با ایرنا در همدان

سفیر ایران در تاجیکستان: 80 درصد صادرات ایران به تاجیکستان غیر نفتی است

همدان - ایرنا - سفیر ایران در تاجیکستان گفت:80 درصد صادرات ایران به تاجیکستان غیرنفتی و شامل محصولات صنایع ساختمانی، فرش، دارو، محصولات غذایی و بهداشتی می باشد که صنایع فنی و ساختمانی بیشترین حجم کالاهای صادراتی را به خود اختصاص داده است.

حجت الله فغانی روز شنبه در گفت و گوی اختصاصی با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: سالانه بین 200 تا 300 میلیون دلار کالا و خدمات از ایران به تاجیکستان صادر می شود.
وی همچنین گفت: تاجیکستان کشور پرآبی است و به تازگی نیز خواستار واردات محصولات نفتی از طریق راه آهن به این کشور شده است.
سفیر ایران در تاجیکستان خاطرنشان کرد: رابطه با تاجیکستان برای ایران اهمیت ویژه ای دارد، هر چند در 25 سال گذشته این مناسبتها افت و خیزهایی داشته اما هر دو طرف معتقد به توسعه روابط هستند.
فغانی با اشاره به یازدهمین کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و تاجیکستان گفت: در این
کمیسیون برهمکاری و تعاملات اقتصادی و فراگیر شدن روابط هر دو کشور تأکید شد.
سفیر ایران در تاجیکستان با اشاره به کاهش حجم مبادلات اقتصادی تاجیکستان با سایر کشورها گفت: اقتصاد این کشور متکی به آورده مالی مهاجران کاری به روسیه و تجارت آلومینیوم و پنبه است که در این سه حوزه دچار مشکلاتی شده است.
وی با بیان اینکه ایران اولین کشوری بود که در تاجیکستان سفارت خود را راه اندازی کرد افزود: در اغلب حوزه های زیربنایی ایران سرمایه گذاری کرده و پیشگام بوده است.
فغانی از طرح هایی که توسط مهندسین و شرکتهای ایرانی در این کشور احداث شده است به تونل استقلال که شمال و جنوب تاجیکستان را بهم پیوند می دهد اشاره کرد و گفت: این طرح یکی از شاهکارهای مهندسی در دنیاست.
وی همچنین گفت: نیروگاه بزرگ برق که بخش قابل توجهی از برق مصرفی کشور از این نیروگاه تأمین می شود و بیمارستان ابن سینا به دست مهندسان توانمند ایرانی ساخته شده و در بخش های سدسازی، راه سازی و صنایع غذایی، جمهوری اسلامی حضور پررنگی دارد.
سفیر ایران در تاجیکستان در ادامه با اشاره به اشتراکات فرهنگی و دینی ایران با تاجیکستان گفت: در بین 15 کشور همسایه بیشترین پیوند فرهنگی را با این کشور داریم و به لحاظ زبان فارسی که هویت مشترک هر دو ملت است ایرانی ها در این کشور احساس بیگانگی نمی کنند.
وی همچنین گفت: طرح انتقال آب از این کشور یکی از طرح هایی است که در دست بررسی است و در قبال تأمین انرژی مورد نیاز تاجیکستان، می توان بخشی از کمبود آب کشور را جبران کند.
به گزارش ایرنا، سفیر ایران در تاجیکستان که خود اهل اسدآباد همدان است از روز گذشته در استان همدان حضور دارد.
/6993/1042خبرنگار: زهرا زارعی** انتشار دهنده: اکبر بهاروند

       --------------------------------------------------------------------------------------                                                                                              

بسمه تعالی

پاسخ های جناب آقای دکتر فغانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان

در مصاحبه با هفته نامه ملت

سوال: ایران نخستین کشوری بود که استقلال تاجیکستان را به رسمیت شناخت و سفارت خود را درآنجا افتتاح کرد. در طول این سالها میان دو کشور کدام کارهای مهم انجام شده و کدام کاری در راه است؟ الف) سیاسی؛ ب) اقتصادی؛ ت) فرهنگی؛ ث) اجتماعی؛ ج) رسانه ای؟

جواب: ابتدا مایلم 25 سالگی استقلال کشور دوست و برادر جمهوری تاجیکستان را به شما و خوانندگان عزیز هفته نامه معتبرتان تبریک عرض کنم. از این که در چنین ایامی در کنار برداران و خواهران عزیزم در  تاجیکستان هستم، احساس غرور و افتخار می کنم به خاطر پیوندهای عمیق دو کشور. با استفاده از این فرصت مناسب همچنین پیروزی فرزند برومند تاجیکستان دلشاد نظراف در مسابقات پرتاب گرز(‌چکش) بازیهای المپیاد ریو 2016 و کسب مدال طلای این ورزش را به جنابعالی، شخص ایشان، دولت و ملت عزیز تاجیکستان تبریک می گویم و به این موفقیت افتخار می کنیم. مردم ایران نیز این مدال و پیروزی را بخشی از موفقیت های خانواده بزرگ فارسی زبانان می دانند و ضمن خرسندی قلبی از آن و برادرم دلشاد نظراف و همه قهرمانان غیرتمند که دلهای دو ملت برادر همزبان و هم کیش ایران و تاجیکستان را شاد کردند افتخار می کنم. سرافرازی و پیروزی تاجیکستان عزیز آرزوی همیشگی ماست. همانطور که گفتید ایران از اولین کشورهایی بود که استقلال تاجیکستان را به رسمیت شناخت و اولین سفارت را در این کشور گشود و روابط تنگاتنگی با دولت و مردم این کشور برقرار کرد. هم زبانی و یگانگی فرهنگی و دینی دو ملت و مشترک بودن ریشه های هویتی و تمدنی دو کشور مهمترین عوامل برقراری این پیوند و توسعه آن بوده است. در این راستا طیف وسیعی از همکاری ها میان دو کشور ایجاد شده است. بیش از 170 سند همکاری بین دو کشور امضا شده است که ثمره صدها دیدار و سفر متقابل مقامات ایرانی و تاجیک بوده است. روسای جمهور دو کشور قریب بیست بار از ایران و تاجیکستان دیدار داشته اند و ده اجلاس کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی بین دو کشور برگزار شده است. ایران و تاجیکستان همواره در مجامع بین المللی و منطقه ای از یکدیگر حمایت کرده اند.

ایران پیشگام ترین کشور در شروع همکاری ها با تاجیکستان مستقل بوده و اولین سرمایه گذاریها را در تاجیکستان انجام داد. همچنین، کشوری بود که  برخلاف دیگران، سفیرش در روزهای سخت جنگ شهروندی دوشنبه را ترک نکرد و در کنار برادران و خواهران تاجیک خود ایستاد و کوشید به تحقق صلح و آشتی ملی در این کشور هم ریشه و خویشاوند کمک کند. جمهوری اسلامی ایران با تاسیس درمانگاه هلال احمر در دوشنبه که یکی از مراکز درمانی پر مراجعه و روزآمد تاجیکستان است و نیز دفاتر کمیته امداد امام خمینی که تاکنون هزاران خانواده بی بضاعت را کمک کرده و صدها عروس و داماد کم بضاعت را به خانه بخت فرستاده و حرفه های کسبی مختلفی به صدها شهروند تاجیک آموخته است، سعی نمود سهم خود را در کمک به خواهران و برداران تاجیک به خوبی ادا نماید.

در بعد اقتصادی ایران همواره یکی از شرکای بزرگ تجاری و اقتصادی تاجیکستان بوده و از اولین کشورهایی است که در احداث پروژه های بزرگ برای توسعه و آبادانی تاجیکستان عزیز مشارکت نمود. احداث تونل استراتژیک استقلال که کمک موثری به برقراری ارتباط همیشگی مناطق شمالی و جنوبی تاجیکستان کرده است و احداث نیروگاه 220 مگاواتی سنگ توده2، تاسیس بیمارستان مدرن ابن سینا، ایجاد شعب بانک تجارت و کفالت بانک در دوشنبه، احداث جاده ها و پلها، و تاسیس کارخانجات تولید ماشین آلات نظیر کارخانه مشترک تراکتور سازی ایرتاج، و کارخانجات تولید مواد شیری و غذایی از آن جمله اند. یک شرکت ایرانی اکنون در حال احداث تصفیه خانه آب شهر دوشنبه است که در نوع خود بی نظیر است. ایران در زمینه کشت مکانیزه و پرورش ماهی در تاجیکستان مشارکت سازنده ای دارد و از معدود کشورهایی است که دفتر اقتصادی در خجند داشته و روابط اقتصادی تنگاتنگی با آن ولایت و ولایت ختلان دارد. حدود دویست شرکت ایرانی در تاجیکستان حضور دارند و در همه زمینه ها از احداث سد و نیروگاه گرفته تا ساختمان و ماشین آلات و محصولات غذایی همکاری دارند.

نصب سیستم های روشنایی، تهویه و اطفاء حریق  در تونل استقلال، پیگیری پروژه راهبردی راه آهن پنج جانبه با مشارکت کشورهای منطقه و مشارکت در پروژه های سدسازی و برگزاری یازدهمین اجلاس کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی دو کشور در آینده نزدیک از برنامه های در دست پیگیری در بعد اقتصادی است.

در بعد فرهنگی، روابط ایران و تاجیکستان قابل مقایسه با هیچ کشوری نیست. زیرا ایران و تاجیکستان در کنار افغانستان، سه کشور پارسی زبان جهان هستند که علاوه بر داشتن زبان افتخار آمیز و تمدن پرور مشترک، سوابق تاریخی و تمدنی یگانه و کهنی دارند. ایران در کمک به ترویج فرهنگ نیاکان و آموزش خط نیاکان در تاجیکستان کمک موثری کرده است. پژوهشگاه فرهنگ فارسی تاجیکی سفارت و رایزنی فرهنگی سفارت در همکاری تنگاتنگ با وزارتخانه ها و سازمانهای فرهنگی تاجیکستان تا کنون صدها اثر فرهنگی مشترک را تولید یا برگردان نموده و به فرهنگ دوستان دو کشور و جهان عرضه کرده اند. ایران نقش موثری در چاپ کتب درسی  تاجیکستان داشته و دو کشور در زمینه تبادل استاد و دانشجو روابط ویژه ای دارند. هزاران دانشجوی تاجیک و ایرانی در دانشگاههای دو کشور مشغول تحصیل هستند و ایران سالانه دویست و پنجاه بورسیه تحصیلی برای تاجیکستان و تاجیکستان 50 بورسیه برای ایران جدا می کنند.

ایران به احیای ورزش های باستانی در تاجیکستان کمک موثری نموده و با احداث سالن بزرگ کشتی زورخانه ای و آموزش چوگان، قدمهای مهمی در راستای سیاستهای ارزشمند دولت تاجیکستان مبنی بر احیای میراث های نیاکان برداشته است. رهبران دو کشور با ارج نهادن به سنت های نیاکان نقش مشترک و مهمی در ثبت جهانی نوروز و گرامیداشت همه ساله آن ایفا کرده اند. عضویت پیوسته برخی از استادان برجسته تاجیک در فرهنگستان زبان و ادب فارسی و تقدیر از مشایخ تاجیک در ایران و بزرگداشت مفاخر مشترک نظیر میرسید علی همدانی، جامی، کمال خجندی و...از جمله همکاریهای ارزشمند فرهنگی دو کشور است. تلاش مشترک برای برگزاری هفته فرهنگی تاجیکستان در ایران و بزرگداشت بیست و پنج سالگی روابط دو کشور و ثبت جهانی چوگان از برنامه های مشترک و در دست پیگیری دو کشور است.

سوال: تاجیکستان در طرح استراتژیک ایران چه جایگاهی دارد؟

جواب: تاجیکستان به عنوان کشوری فارس زبان و هم فرهنگ و هم ریشه از اولویت های نخست در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است. ریشه های عمیق فرهنگی، هویتی و تاریخی دو ملت روابط  آنها را  ناگسستنی می کند و معتقدم در این 25 سال هم دو دولت با همین دیدگاه با یکدیگر تعامل کرده اند. رهبر معظم ما تعبیر زیبایی در باره تاجیکستان دارند که عمیق پیوندهای ما را نشان می دهد. ایشان روابط ما را از جنس «روابط خویشاوندان» دانسته است. باید روابط دو کشور را از این منظر تجزیه و تحلیل کرد. طبیعی است خویشاوندان حتی اگر در روابط خود دچار فراز و نشیب هم شوند، به سوی هم بازخواهند گشت و نمی توانند این رابطه را کنار بگذارند. البته خوشبختانه روابط ما همواره روندی رو به رشد داشته است. امضای بیش از 170 سند همکاری و قریب بیست دیدار روسای جمهور دو کشور از یکدیگر به خوبی گویای این امر است. تاجیکستان برای ایران یک پایگاه سیاسی و فرهنگی و یک پایانه اقتصادی در منطقه است

و ایران نیز برای تاجیکستان یک شریک راهبردی در شکستن بن بست مواصلاتی و بسط و توسعه ارزشهای مشترک فرهنگی و ایجاد موازنه سیاسی است.

سوال: آیا فکر نمی کنید که این کارهای انجام شده با کشورهایی مثل تاجیکستان که مشترکات زیادی با ایران دارد، کار چندان زیادی نیست؟ برای همکاری بیشتر  چه موانعی وجود دارد؟

 جواب: اگر چه معتقدم کارهای انجام شده کم نبوده اند، اما ظرفیت های دو کشور برای توسعه همکاری ها بسیار بیشتر است. ضمناً به نظر می رسد 25 سال از لحاظ تاریخی زمان چندان زیادی نیست و ما هنوز در ابتدای راه هستیم و در همین مدت هم کارهای بزرگ زیادی انجام شده است. ما همواره تلاش کرده ایم سرمایه گذاریهای ما در زمینه های اساسی و زیربنایی باشد و در بعد سیاسی و فرهنگی نیز کوشیده ایم به وحدت و انسجام ملی تاجیکستان کمک نماییم. همچنین نباید فراموش کرد که ما در شرایطی که تحت ظالمانه ترین و شدیدترین تحریم ها قرار داشته ایم، همکاری با دولت و ملت تاجیکستان را هیچگاه متوقف نکردیم و در همین شرایط نیز همیشه جزو پنج شریک اول تاجیکستان بوده ایم. به عنوان نمونه و بدون در نظر گرفتن هزینه های انجام شده  اگر پروژه تونل استقلال و فواید اقتصادی آن را برای تاجیکستان بررسی نمایید، متوجه خواهید شد چقدر این تونل در توسعه اقتصادی و استحکام استقلالی اقتصادی کشور تاثیر داشته است. یا اگر همکاری های آموزشی را بررسی کنید خواهید دید ما با هماهنگی دولت تاجیکستان به زیر ساختهای علمی که پایه توسعه و استقلال علمی هر کشوری است، پرداخته ایم. ما همه دستاوردهای فرهنگستان ایران که حاصل هزارها نفر ساعت کار متخصصان علوم مختلف است، یکجایه در اختیار برادران و خواهران تاجیک قرار داده ایم. در آینده هم هیچ مشکلی که مانع همکاریها و روابط برادرانه دو کشور باشد، نمی بینم.

جمهوری اسلامی ایران در فضای صمیمیت و دوستی همچنان آماده همکاری در تمامی عرصه های مورد علاقه طرفین می باشد. البته یک نکته را باید بیان کنم و آن اینکه قطعاً روابط دو کشور بدخواهانی هم دارد که نمی خواهند تعامل در محیط دوستانه ادامه یابد. باید مراقب این شیطنت ها باشیم. محیط بین الملل محیط رقابت است و این رقابت ها همیشه سالم و سازنده نیست و گاه با شیطنت همراه است. نباید اجازه داد این رقابتها و شیطنت ها دو کشور را از هم دور کند. مشکلات ناشی از تحریم ها در ایران و تلاشهای تفرقه افکنانه در منطقه از جمله موانعی است که مانع تحقق همکاریهای ما در سطح ممکن و مورد نظر رهبران دو کشور شده است.

سوال: به نظر می رسد تاجیکستان در برنامه های دولت حسن روحانی از جایگاه چندان با اهمیتی برخوردار نیست، در حالی که در دوران دولت محمود احمدی نژاد تاجیکستان جایگاه ویژه ای در سیاست ایران داشت. تحریم ها علیه تاجیکستان و حمایت احمدی نژاد از تاجیکستان را به یاد داریم. دولت آقای روحانی در مدت فعالیت خود چه کارهای مهمی انجام داده و چه برتری هایی به دولت قبلی دارد؟  آیا سفر دکتر روحانی به تاجیکستان مطرح است؟

جواب: از این سوال تعجب می کنم. اصلاً چنین برداشتی ندارم. در شرایط که دولت جناب آقای دکتر روحانی سیاست کاهش تنش و افزایش همکاری با جامعه بین المللی را در پیش گرفته، چگونه می تواند به دولتی که در تمام شرایط سخت گذشته با همدیگر تعامل برادرانه داشته ایم، بی توجه باشد. سفر تاریخی جناب آقای دکتر روحانی به تاجیکستان مقارن اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای و افتتاح فاز دوم نیروگاه سنگ توده 2 و شرکت پیشگامانه جناب آقای رحمان در مراسم تحلیف ریاست جمهوری جناب آقای دکتر روحانی نشان داد که دو دولت از بدو شروع به کار دولت تدبیر و امید توجه ویژه ای به هم داشته اند.

برداشت کم توجهی دولت جناب آقای روحانی به تاجیکستان ناشی از درگیر بودن جدی دولت ایران با بحث مذاکرات برجام بود که که مشکلات بزرگ ایجاد شده در سالهای قبل را رفع می کرد و اتفاقاً نتایج آن مذاکرات زمینه ساز تسهیل و گسترش روابط ایران با تا جیکستان و کشورهای منطقه در گان بعد خواهد بود.

در صدر بودن اخبار برجام و توسعه همکاری های ایران با برخی کشورهای و دولتهای دور و نزدیک دیگر و دوستی با شرکای جدید، به معنی فراموش کردن دوستان قدیم نیست و اگر کسی چنین برداشتی داشته باشد، قطعاً دچار اشتباه محاسباتی شده است. اینجانب معتقدم اتفاقا این سیاست و توسعه روابط با همه کشورها زمینه همکاری های ایران و تاجیکستان را بیشتر و روانتر خواهد کرد. در سه سال گذشته سفر روسای جمهور به دو کشور انجام شده و رایزنی های سیاسی در بالاترین سطوح صورت پذیرفته است. شرکت های ایرانی همچنان در پروژه های مهمی مانند سد راغون و تصفیه خانه شهر دوشنبه فعال هستند. بدنبال هماهنگی برای برگزاری یازدهمین کمیسیون مشترک همکاری های اقتصادی دو کشور هستیم که در آن قرار است حداقل هفت سند همکاری مورد بررسی قرار گیرد تا در حضور روسای جمهور امضا شود. جناب آقای دکتر روحانی از جناب آقای رحمان رئیس جمهور محترم تاجیکستان برای سفر به تهران دعوت کرده اند و انجام این سفر در دست پیگیری است. جناب آقای رحمان از نخستین روسای پیشتازی هستند که با زیباترین تعابیر دستاوردهای مذاکرات هسته ای را به همتای ایرانی خود تبریک گفتند و در حادثه منا که در سالگرد آن قرار داریم، پیام محبت آمیز همدردی برای ایشان فرستادند.    

سوال: پس از توافق هسته ای تحریم ها علیه ایران لغو شد. لغو این تحریم ها چه تاثیر مثبتی در اقتصاد و روابط ایران با خارج گذاشته است؟

جواب: اگر بخواهم در مورد ابعاد و تاثیر برجام صحبت کنم زمان زیادی می طلبد؛ ولی بطور خلاصه باید بگویم که یکی از اقدامات مهم و تاثیرگذار دولت جناب آقای روحانی دستیابی به برجام بود که البته همانگونه که طی مذاکراتی طولانی و سخت حاصل شد، اقدامات پس از آن هم طولانی و پیچیده خواهد بود. هم اکنون و علیرغم کارشکنی برخی از کشورها مانند اسرائیل و عربستان و حتی بعضی از اعضای گروه 5+1 در مسیر اجرای این برنامه، سایه سنگین تحریم ها از سر ملت ایران برداسته شده و اکنون فروش نفت ایران و دستیابی به بازار از دست رفته در اولویت دولت است. تعاملات بانکی در حال توسعه است. گفتگوها برای خرید هواپیما در حال انجام است و مهمتر از همه ایران در بازار مبادلات هسته ای هم در حال سهم گیری است. با رفع تحریم های بانکی، بیمه ای و ...قطعاً بستر مناسبی برای توسعه همکاری ایران با دیگران از جمله تاجیکستان ایجاد شده است که ثمرات آن را به تدریج خواهیم دید.

سوال: مفاد توافق هسته ای یا برجام به نظر ایران چکونه عملی می شود؟ آیا ایران از سرعت آن راضی است؟

مفاد برجام با وفای به عهد طرفین، اراده و اتخاذ تدابیر لازم، عملی خواهد شد . گروه 5+1 هیچ راهی غیر از اجرای دقیق آن ندارد. البته انتظار این است که سرعت و صداقت بیشتری برای اجرای آن به خرج داده شود.

سوال: حالا در روابط ایران با غرب چه مشکل عمده ای باقی مانده است؟

موضوع برجام صرفاً متمرکز بر فعالیت های هسته ای ایران بود. ما در بسیاری از موضوعات و دیدگاهها با غرب اختلاف نظر داریم. مهمترین آن این است که می خواهیم استقلال، حاکمیت ملی و ارزشهای دینی و فرهنگی خود را حفظ کنیم و بر اساس احترام متقابل با دنیا ارتباط داشته باشیم. اگر این روند با فشار و زورگویی کشورهایی چون امریکا همراه باشد، اختلاف همچنان وجود خواهد داشت. این که آنها مسائل فرهنگی و اعتقادی ما را نمی پسندند و تحت عنوان حقوق بشر به ما فشار می آورند، زمینه ساز استمرار اختلاف خواهد بود.

سوال: آینده روابط تاجیکستان و ایران را چگونه تصور می کنید؟

جواب: اینجانب آینده روابط را روشن می بینم. همانگونه که قبلاً توضیح دادم روابط خویشاندی علیرغم همه فراز و فرودهایش همیشه پایدار است و به تعبیر زیبای شما تاجیکان این روابط حکم گوشت و ناخن را دارد. قابل انفکاک نیست. دو دولت در این موضوع تردیدی ندارند. مهم این است که همدیگر را درک کنیم، برای مشکلات همیشه راهی هست. باید برای توسعه روابط ایده های جدید بدهیم که بنظر من این اراده در مقامات دو کشور قطعاً وجود دارد.

 

سخنرانی جناب آقای فغانی در مراسم جشن نورز سال 1394 در تالار اپرا باله 

 

یَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ یَا مُدَبِّرَ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ یَا مُحَوِّلَ الْحَوْلِ وَ الْأَحْوَالِ حَوِّلْ حَالَنَا إِلَی أَحْسَنِ الْحَالِ

نوروز کهن سال کجا غیر شما بود

اسطوره جمشید و جم و جام شمایید

ایام زدیدار شمایند مبارک

نوروز بمانید که ایام شمایید

نوروز یک پیام ساده و دلگرم کننده دارد هیچ زمستانی ماندنی نیست نوروز بهانه دوست داشتن، مهر پروری و نوزایی است، نوروز را بعضی ها فقط تاریخ تحویل سال جدید می دانند اما نوروز واقعی تاریخ تحویل جان و جهان است.

 ضمن خیر مقدم به همه شما عزیزان خوشحالم که نوروز امسال را نیز همچون سال گذشته  که در جمع برادران و خواهران گردآمده از حوزة پهناور نوروز در کابل گذراندم در شهر زیبای دوشنبه و در میان برادران و خواهران ایرانی، تاجیک، افغانی،ترکمن، قزاق و قرقیز می گذرانم گمان نمی کنم برای ارواح بزرگ نیاکان مشترک ما چیزی خوشایندتر از این باشد که می بینند فرزندان انها از جهان بزرگ نوروز گرد هم امده اند و این نوروز خجسته و نخستین روز سال را با هم و در کنار هم شروع می کنند. تشکر میکنم از برادر عزیزم جناب آقای پارسا سرپرست محترم رایزنی فرهنگی که این ابتکار خوب را به خرج داده و این همایش مبارک را ترتیب دادند و خیر مقدم و خوش امد می گویم به برادر عزیزم جناب آقای غائب اف مدیرکل محترم وزارت خارجه تاجیکستان، جناب آقای دکتر آرزو سفیر کبیر محترم جمهوری اسلامی افغانستان، جناب آقای ایشان امان الله سفیر کبیر محترم ترکمنستان، جناب آقای اکبر علی پسنانی نماینده بنیاد آقاخان در تاجیکستان، همکاران گرامی از چین و به همه شما عزیزان ایرانی، تاجیک و افغانی که در جلسه حضور دارید خوشامد می گویم.

 در ادامه سفیر محترم کشورمان ضمن قرائت پیام جناب آقای دکتر ظریف وزیر محترم امورخارجه خطاب به هموطنان خارج از کشور و نوروز دوست اظهار داشتند نوروز انتخاب هوشمندانه نیاکان فرهیخته ما و بزرگترین آیین مشترک دیرپا و هویت بخش مردمانی است که در پهنه گسترده ای از زمین ازمرزهای غربی و شمال غرب چین تا فلات ایران، خاورمیانه، بالکان، آسیای مرکزی و قفقاز، خلیج فارس، شبه قاره هند، شمال آفریقا و آسیای صغیر زندگی می کنند.

 نوروز جدای از ویژگی هویت بخش خود، جایگاه آیینی و مناسکی ویژه و بلندی نیز دارد. کمتر مناسک و آیینی را میتوان یافت که طی قرون و اعصار متمادی در چنین گستره جغرافیایی وسیعی، بی هیچ گسست و خللی مورد تایید ادیان مختلف قرار گرفته باشد.

 در اسلام و خصوصا مذهب شیعه برای نوروز اهمیت ویژةای قائلند و برای آن چنانکه در کتاب شریف مفاتیح الجنان آمده نمازی همانند نماز عید غدیر در نظر گرفته شده است  علامه مجلسی از امام صادق (ع) نقل میکنند که حضرت آدم در نوروز آفریده شده و نوروز روز فرخنده ای است برای طلب حاجت ها و برآورده شدن آرزوها و کسب دانش  و مسافرت وداد و ستد و ازدواج است از امام کاظم هم (ع) نقل میکنند که خداوند در نوروز از بندگان پیمان گرفت تا او را پرستش کنند و برای او شریک قایل نشوند نخستین روزی است که آفتاب دمید و بادهای بار دهنده وزیدند و روزی است که حضرت ابراهیم بت ها را شکست و همچنین در روایات ما نوروز روز ظهور امام زمان و روز آفرینش دانسته شده است.

 نوروز باتنوع و رنگارنگی سنت های آن که به شیرینی در هفت سین ما و هفت شین شما تجلی می یابد و چیزی از وحدت بخشی و هویت سازی مشترک ان نکاهد. رمز این پایایی و پویایی جوهر اعتدال آفرین نوروز است نوروز جشن اعتدال است و اعتدال آرزوی بزرگ اشرف الانبیا  حضرت محمد(ص) برای امت اسلام بود. اعتدال نوشداروی جوامع انسانی در هر زمان و مکان و درهر عصر و تاریخی است و امروز جهان بیش از هر زمانی به آن نیازمند است.

دوستان عزیز امروزه افراطی گری آفتی بزرگ و خانمانسوز است که به جان جوامع بشری خصوصا قلمرو جهان اسلام و از جمله قلمرو نوروز افتاده است امیدوارم با استعانت از پیام نوروز مقام معظم رهبری و بهار که اعتدال و پرورش است و با همدلی و همکاری همه فرزندان این خانواده بزرگ به این بلا وارداتی که توطئه شوم دشمنان ماست تا جهان اسلام را چند پاره کنند و به نام دین و دولت اسلامی ریشه دین و اسلام را بکنند پایان دهیم.

 پیام نوروز آن است که، «نه چون زمستان باش که بلرزان و نه چون تابستان باش که بسوزان، بلکه چون بهار باش که بپرورانی».

خوشحالم که تیر دشمنان به سنگ خورده و آنها که افراط را در منطقه دامن زدند تا جنگ طائفی و قومی راه بیاندازند ناخواسته سبب شدند تا شیعه و سنی و فارس و عرب و کرد در جای جای منطقه از جمله تکریت در زیر یک پرچم و با یک هدف در مقابل از خدا بی خبران داعش گردهم آیند و به مقابله با افراطی گری و تروریسم می پردازند. خود آگاهی گسترده و فراگیری که در منطقه در خصوص مبارزه با افراطی گری ایجاد شده سرمایه بزرگی است که باید قدردان آن باشیم.

امیدوارم در سالی که رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای ان را سال دولت، ملت همدلی وهمزبانی نامیداند، شاهد ترویج بیش از پیش پیام هم دلی  بهار و نفی بیگانگی ها و نامهربانی ها باشیم.

برای همه شما عزیران سالی سراسر با خیر و برکت و شادکامی آرزو می کنم.

 در ادامه مراسم گروه موسیقی زاگرس که با هماهنگی رایزنی فرهنگی و مساعدت ویژه اداره کل امور فرهنگی ایرانیان مقیم خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی چند روز قبل به کشور تاجیکستان سفر نموده بودند و با اجرای خوب خود در برنامه تلویزیون پایتخت تاجیکستان و جشن اهدای هدایای ایرانیان نیکوکار در مرکز درمان سرطان کودکان شهر دوشنبه مورد توجه اهالی هنر قرار گرفته بودند دعوت شدند تا اجرای اول خود را در مراسم انجام دهند.

همچنین گروه موسیقی دولت نذری از کشور تاجیکستان با همکاری یکی از اعضای گروه موسیقی زاگرس به اجرای مشترک چند قطعه از موسیقی تاجیکی پرداختند که مورد تشویق ویژه استقبال کنندگان بهار قرار گرفتند. در خاتمه برنامه نیز از میهمانان عزیز حاضر در سالن پذیرایی نهار انجام شد. 

______________________________________________________________________________________________________

سخنرانی سفیر جمهوری اسلامی ایران

در کنفرانس گرامی داشت زادروز استاد رودکی در آکادمی علوم تاجیکستان

 

          در کنفرانس باشکوهی که در روز 31 شهریور 1394 به ابتکار آکادمی علوم تاجیکستان و پژوهشگاه و بنیاد رودکی و با حضور جمع کثیری از استادان دانشگاه، نویسندگان، دانشمندان، ادیبان و دانشجویان تاجیک و نمایندگان رسانه های جمعی تاجیکستان برگزار شده بود، دکتر فغانی سفیر جمهوری اسلامی ایران، پس از سخنان افتتاحیه پرفسور فرهاد رحیمی رییس آکادمی علوم تاجیکستان، به عنوان نخستین سخنران، سخنرانی نمود. در این جلسه که دکتر خدایار رایزن فرهنگی سفارت و آقای قریبی رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی - تاجیکی سفارت کشورمان نیز حضور داشتند، آقای فغانی با اشاره به تقارن دو مناسبت خجسته زادروز پدر شعر فارسی رودکی و عید سعید قربان گفت: اجازه می خواهم با مختصر دخل و تصرفی در شعر استاد رودکی از زبان خود وی این دو مناسبت فرخنده را به شما فرزندان و محبان رودکی شادباش گویم: 

باد بر تو مبارک و خُنُشان

جشن استاد و گوسپند کشان

         وی با اشاره به روحیه مردم نوازی تاجیکان، گفت: رودکی در تاجیکستان زاده شد و در همین خاک پاک سر بر تیره تراب گذاشت. این جشن به خاطر گرامی داشت یاد اوست و بانی آن آکادمی و پژوهشگاه و بنیاد رودکی هستند. در چنین مجلسی که محل و مکان آن خانه رودکی است. موضوع نشست تکریم یاد و خاطره اوست و میهمانان نیز فرزندان و ریزه خواران خوان رودکی هستند، بسیار دور از انتظار و بعید است که میزبان کریمی چون رودکی حضور نداشته باشد. بی تردید روح آن عزیز ناظر و فیض بخش این محفل است. نه فقط او بلکه ارواح مقدس همه اکابر شعر و ادب پارسی که همگی خود را وامدار و میراث دار رودکی می دانند نیز بی گمان در این مجلس که به نام رودکی است حاضر هستند و در چنین مجلسی حتماً

          رودکی گه گاه رودی می زند       

خوش سمرقندی سرودی می زند

بوی جوی مولیان آید همی

یاد یار مهربان آید همی

سفیر کشورمان افزود: رودکی نخستین شاعر پارسی گوی نیست اما بی گمان از بزرگترین شاعرانی دوره نخستین شعر پارسی است و به همین دلیل است که او را آدم الشعرا نامیده اند و برخی از محققان معتقدند نستین دیوان شعر فارسی به او تعلق دارد. گمان نمی کنم در جغرافیای پهناور فارسی گویان عالم کسی باشد که بوی جوی مولیان رودکی را نشنیده باشد و گمان نمی کنم در ادبیات ما برای پیشواز شعری زیباتر از این سروده شده باشد. رودکی فقط خوش استقبال نیست. او دربدرقه نیز بلیغ ترین و زیباترین سروده ها را دارد. بازهم گمان نمی کنم شعری فاخرتر از سروده معروف او در باب وداع باشد آنجا که فرمود:

کاروان شهید رفت از پیش

وان ما رفته گیر و می اندیش

          از شمار دو چشم یک تن کم       

وز شمار خرد هزاران بیش

شعر زیبای دیگری نیز در همین باب دارد که بسیار آشناست و شاعران با افتخار بدان تمسک جسته اند:

          مُرد مرادی، نه همانا که مرد        

مرگ چنان خواجه نه کاری است خُرد

جان گرامی به پدر باز داد 

کالبد تیره به مادر سپرد

دکتر فغانی در ادامه با بیان این که از ساکنان دیار شعر و ادب نیست، بلکه رهگذری است که گاه شتابان از این کوچه عبور کرده است، کندوکاو در باره شعر رودکی و چند و چون آن را کار ادبیان و رودکی پژوهان دانست و افزود: تکریم رودکی و شخصیت هایی چون او مرده پرستی یا حتی تفاخر به نیاکان نیست، بلکه تعظیم تعالیم و پیامی است که آنها مبلغ و مروج آن بودند. تکریم رودکی پاسداشت خوبی هاست. واقعیت آن است که فیض بخشی بزرگانی چون رودکی خاص دوران حیات آنها نیست. شعر رودکی رودی است که درخت هویت مشترک ما را سیراب می کند و از چهره این هویت مشترک که در فراگرد مدرنیته و در معرکه  هجوم فرهنگها، غباری از غفلت بر سر روی آن نشسته، غبار زدایی می کند. همین نشست وحدت بخش امروز که در آن فارسی زبانانی از تاجیکستان، ایران و افغانستان گرد هم جمع شده اند، از تجلیات این فیض بخشی استاد است. 

آقای فغانی در ادامه به چند محور از پیامهای رودکی اشاره کرده و گفت: می کنم: یکی از پیامهای کلیدی رودکی دعوت به فرهنگ گرایی است:

در دو عالم نیست از فرهنگ به

تا توانی روی بر این گنج نه

رودکی در روزگاری بر نقش و اهمیت فرهنگ تاکید می کرد که بسیاری از مدعیان امروز در بربریت به سر می بردند و بویی از مدنیت نبرده بودند. بسیاری عصر جدید را عصر فرهنگ می دانند و از گفتگوی فرهنگها و نظایر آن یاد می کند. در عصری که همه چیز اعم از قدرت و تهدید نرم شده اند، «فرهنگ به مثابه امنیت» تلقی می شود. اینکه ناتو در غیاب رقیب خود پیمان ورشو از هم نپاشید، یکی از دلایل آن کارکرد فرهنگ سازانه ناتو برای ساکنان دوسوی آتلانتیک بود. ناتو نوعی هویت مشترک به این شرکای نامتجانس می بخشید و این همین کارکرد فرهنگی این روزها دستمایه تتبعات زیادی قرار گرفته است. این روزها هیچ طرح مهمی نیست که یک پیوست ضخیم فرهنگی نداشته باشد. 

پیام مهم دیگر رودکی دعوت به آموختن بود؛ هم علم نظری و هم تجربه اندوزی.

دانش اندر دل چراغ روشن است 

وز همه بد بر تن تو جوشن است

هرکه نامُخت از گذشت روزگار

هم نیاموزد ز هیچ آموزگار

پیام رودکی دعوت به انسانیت و صلح جویی است:

انگشت مکن رنجه به در کوفتن کس

تا کس نکند رنجه به در کوفتنت مشت

پیام رودکی دعوت به عدالت گری است:

چون تیغ به دست آوری مردم نتوان کشت

نزدیک خداوند بدی نیست فرامشت

و یکی از دعوتهای کلیدی دیگر رودکی که جوامع و جوانان ما بیش از همیشه به آن نیازمندند دعوت به پایمردی و استقامت است:

اندر بلای سخت پدید آید

فضل و بزرگی و سالاری

سفیر کشورمان با این جمله سخنان خود را به پایان رساند که «آرزوی من فضل و بزرگ مردی و سالاری همه شما عزیزان و پارسی گویان هم کیش است.»

 

___________________________________________________________________________________________________________________-

سخنرانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان در

سی و هفتمین سالروز پیروزی انقلاب اسلامی ایران

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

جناب آقای سراج الدین اصل اف - وزیر محترم امور خارجه

مقامات عالی رتبه دولت تاجیکستان

سفرا و روسای محترم نمایندگی های خارجی مقیم دوشنبه

اندیشمندان، ادبیان و هنرمندان گرامی

میهمانان عالیقدر، خانم ها و آقایان!

 

از پذیرش دعوت ما و حضور در این مراسم باشکوه صمیمانه سپاسگزارم. چنانکه مستحضرید ملت ایران سی و هفتمین سال روز پیروزی انقلاب اسلامی را در حالی جشن می گیرد که ناامنی، افراطی گری و تروریسم مناطق مختلفی از جهان از جمله خاورمیانه را تحت تاثیر قرار داده است. ایران نه تنها با تدابیر رهبر فرزانه خود و سیاست فعال و هوشمندانه رئیس جمهور لنگرگاه ثبات در منطقه می باشد،بلکه توانسته است با اجرایی نمودن برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) موفقیت عظیمی در روند تثبیت و تقویت برنامه صلح آمیز هسته ای خود بدست آورد و با اثبات حقانیت ملت ایران، تحریم های سنگین و ظالمانه مرتبط با موضوع را برچیند. این موفقیت مذاکراتی که نمونه ای عالی و کم نظیر برای پایان دادن به یکی از طولانی ترین و پیچیده ترین اختلافات در تاریخ معاصر است، دستاوردی متعلق به همگان می باشد و می تواند به عنوان الگویی موفق برای حل و فصل دیگر اختلافات و مناقشات منطقه ای و بین المللی مورد استفاده قرار گیرد.

میهمانان گرامی!

امروز، برغم همه تحریم‌ها و تهدید‌ها، ایران با تلاش‌ها و مجاهدت‌های جوانان و متخصصان خود، به چرخه کامل سوخت‌ هسته‌ای (غنی‌سازی) دست یافته و از نظر دانش علمی و فناوری نانو، در ردیف کشورهای پیشرفته جهان قرار دارد واز معدود قدرتهای جهانی است که ساخت و پرتاب ماهواره با اهداف مختلف را بومی نموده و به مرور زمان حیطه عمل خود دراین زمینه را گسترش می‌دهد.ماهواره ملی فجر یکی از جدیدترین دستاوردهای ایران در این زمینه است.

در حالی که گفته می‌شود، فناوری نانو درآیندۀ نزدیک، بازاری ۱۰۰۰میلیارد دلاری در جهان خواهد داشت، ایران اسلامی رتبه مناسبی در کسب این دانش به دست آورده است.

سلول‌های بنیادی بعد از بیوتکنولوژی، انقلاب دوم در پزشکی محسوب می‌شود، ایران در این عرصۀ دانش پزشکی نیز حضور نمایانی دارد.

شایسته یادآوری است، همه آنچه به عنوان نمونه هایی از موفقیت های ایران گفته شد، در شرایط تحریم های ناعادلانه و توسط  دانشمندان جوان ایرانی بدست آمده است.

با استقبال جهانی از لغو تحریم ها و آغاز تعاملات جدید- همچنانکه در هفته های اخیر شاهد بودیم- همکاری ایران با بسیاری از کشورها در عرصه های مختلف توسعه قابل توجهی یافته و اکنون تهران روزانه پذیرای هیات های عالیرتبه مختلفی از اقصا نقاط جهان است و در کمتر از یک ماه، میلیاردها دلار قراردادهای همکاری با شرکای خارجی امضا نموده است.  

خانم ها و آقایان!

سیاست خارجی ایران ترکيبی از اميد، تدبير و اعتدالِ همراه با تعامل سازنده و مبتنی بر اصول احترام متقابل و منافع مشترك با ديگر کشورهاست و این بدان معناست که ايران به عنوان يک قدرت منطقه‌اي، نسبت به امنيت منطقه و جهان، مسئولانه برخورد مي‌کند و آماده همکاري دوجانبه و چند‌جانبه با ساير بازيگران مسئول در حوزه های مختلف است. ما با نفی رویکردهای دین ستیزانه یا یهره گیریهای ابزاری از دین، معتقدیم تلاشهای معطوف به قطبی سازی دینی خصوصاً دامن زدن به منازعه شیعه و سنی، حرکتی خطرناک و برنامه ریزی شده برای تولید افراط گرایی و تخلیه ظرفیت عظیم جهان اسلام است که همه کشورهای اسلامی بایستی بدان توجه نمایند.

ایران از صلح مبتني بر آرای ملتها در همه جاي جهان حمایت مي‌کند و معتقد است خشونت و نظامی گری راه حل بحران‌هاي جهاني نیست و تنها از طریق منطق و با رعایت اصول عدل و انصاف و تعامل سازنده و اعتدال مي‌توان بر مشکلات جامعۀ بشري فایق آمد. جمهوری اسلامی ایران درچارچوب این سیاست اصولی دست همه کشورهای علاقمند به همکاری را می فشارد و می کوشد مروج وحدت اسلامی، همدلی، گفتگو و اعتدال باشد.

میهمانان ارجمند!

روابط دو ملت برادر و هم ریشه ایران و تاجیکستان روابطی عمیق و گسترده است و پیوند آنها  حکم پیوند گوشت و ناخن  را دارد و کسی یا چیزی نمی تواند آنها را از هم جدا کند. این روابط در پرتو هدایت ها و حمایت های رهبران دو کشور، در عرصه های مختلف اعم از سیاسی، اقتصادی، امنیتی و فرهنگی استمرار داشته و با جدیت دنبال می شود.

سفر وزیر نیرو و رئیس ایرانی کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی به دوشنبه، اتمام احداث تونل استقلال و تحویل رسمی آن به طرف تاجیک، برگزاری سه نمایشگاه اختصاصی کالاها و توانمندیهای اقتصادی ایران در دوشنبه و خجند در سال گذشته، پیگیری همکاریهای چندجانبه از جمله راه آهن پنج جانبه، سفر استانداران همدان و خراسان رضوی به سغد و ختلان و مشارکت جدی شرکتهای ایرانی در پروژه های ساختمانی و احداث، سد و نیروگاه در تاجیکستان، نمونه هایی از همکاری دو کشور درعرصه اقتصادی است.

سفرهای متقابل وزیرامور داخله تاجیکستان و وزیر کشور ایران و امضا و تصویب موافقتنامه همکاری های امنیتی و انتظامی دو کشو، دیدار نخستین بار فرمانده مرزبانی جمهوری اسلامی ایران از دوشنبه و مرزهای تاجیکستان و شرکت متقابل هیاتهای بلند پایه دو کشور در نشست های مقابله با تروریسم و افراطی گری در ایران و تاجیکستان نمونه هایی از همکاری های سیاسی - امنیتی دو کشور بویژه در زمینه مبارزه با تروریسم و افراط گرایی است.

 

فرهنگ مشترک و افتخار آمیز یکی از عزیزترین داشته ها و مهمترین عوامل هم پیوندی و هم افزایی ایران و تاجیکستان است که در سال گذشته نیز با رویکردی علمی دنبال گردید و دهها هیات بین دو کشور مبادله گردید. اهداء 16 هزار واژه تخصصی مصوب فرهنگستان زبان فارسی به کمیته زبان و اصطلاحات جمهوری تاجیکستان، شرکت هیاتهای دو کشور در نمایشگاههای بین المللی کتاب تهران و دوشنبه و چاپ و نویسه گردانی چندین کتاب و مجله علمی از جمله در زمینه پزشکی توسط پژوهشگاه و رایزنی فرهنگی سفارت، برپایی روزهای فیلم ایران در تاجیکستان، شرکت هیاتهای طرفین در همایش های علمی متقابل به مناسب هفتصدمین سال روز تولد میرسید علی همدانی در تاجیکستان و ایران و جذب متقابل دانشجویان، از جمله این همکاریها هستند.

مایلم با اغتنام از این فرصت، خبر خوشی در رابطه با تکمیل نرم افزار ابداعی رییس فقید پژوهشگاه فرهنگ فارسی– تاجیکی سفارت جمهوری اسلامی ایران در دوشنبه، مرحوم عبدالرحیم بهروزیان بدهم که بهترین نرم افزار موجود برای تبدیل خط تاجیکی به فارسی و بالعکس می باشد. این نرم افزار که با تلاش همکارانم در پژوهشگاه سفارت تکمیل گردید، از امشب به صورت رایگان، در محیط وب، در دسترس همگان خواهد بود. نسخه های تحت وب و قابل استفاده آن در انواع گوشی های تلفن همراه هم بزودی ارائه خواهد شد.

خانم ها و آقایان!

تردیدی نیست که با لغو تحریم ها– که هیچگاه مانع استمرار روابط دو کشورهم نبود – افق های جدیدی برای توسعه مناسبات، بویژه در عرصه های اقتصادی فراهم آمده است که امیدواریم بتوانیم از آن برای تعمیق هرچه بیشتر مناسبات برادرانه دو ملتِ هم ریشه و همزبان استفاده کنیم.

از شکیبایی و  توجه شما میهمانان گرامی سپاسگزارم.   

 

_______________________________________________________________________________________

سحنرانی سفیر جمهوری اسلامی ایران

در مراسم اهداء دومین جایزه سعدی رایزنی فرهنگی سفارت به کتاب سال (1394) تاجیکستان

 

بسم ا... الرحمن الرحیم

         تاجیکستان سرزمین آدم الشعرا ابوعبداله رودکی است. سزاست که هر سخنی در این دیار با کلامی از او شروع شود. همه بزرگان توصیه های بزرگ کرده اند و توصیه این نیای بزرگ و مشترک ما آن است که:

در دو عالم نیست از فرهنگ به

تا توانی روی بر این گنج نه»

         جلسه امروز ما در آستانه نوروز پیروز گامی کوچک در مسیر این هدف بزرگ است.

خیر مقدم می گویم به همه استادان و دانش پژوهان و فرهنگ دوستان حاضر در جلسه و خدا را شاکرم که توفیق حضور و سخن گفتن در این جمع را یافتم.

خوشحالم که در جمع امروز ما همشهری عزیزم استاد دکتر «پورنا مداریان» هم حضور دارند. تشکر می کنم از برادر عزیزم جناب دکتر خدایار به خاطر ابتکار برگزاری این جلسه و منت دار محبت و مساعدت استاد دکتر نظرزاده (رئیس کتابخانه ملی تاجیکستان) به خاطر مساعدتی که در برگزاری این جلسه باشکوه در این مکان مقدس کردند، هستم.  

هدف جلسه چنانکه می دانید تقدیم جایزه رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران تحت عنوان جایزه سعدی به کتاب برگزیده سال (1394) است.

این دومین سالی است که چنین جایزه ای تقدیم می گردد. جایزه سال قبل به استاد «عبدالقادر رستم» بخاطر تصحیح دیوان رودکی اهدا شد و امروز باید ببینیم داوران فرهیخته ما برای امسال چه اثری را برنده انتخاب کرده اند.

ارزش مادی این جوایز اهمیت زیادی ندارد. این جوایز حرکتی نمادین برای تقدیر از تلاشهای ارزشمندی است که قدر و قیمت آنهارا نمی توان با زر و سیم و ریال و سامانی محاسبه کرد.

دوستان عزیز:

ما و همه جهانیان وقتی مولودی پا به عرصه وجود می گذارد برایش جشن تولد می گیریم. من فکر می کنم هیچ مولودی مبارک تر و خوش یمن تر و خوش قدم تر از کتاب نیست. کتاب خوب مولودی است که هرگز پیر نمی شود و هم آغوش شما با او جوانی می آورد.

         هر کتاب خوبی که تولید می شود شمعی فراراه بشریت روشن می کند که تا ابدیت پرتوافشانی خواهد کرد و واقعاً نیکو گفته اند که: « فروغ صبح دانایی کتاب است».

شاید به همین دلیل هم هست که خداوند حکیم معجزه ابدی آخرین پیامبر خودرا که  فخرالانبیاء است، کتاب قرار داده است.

         اهمیت کار ارزشمند امروز شما عزیزان در این است که با این حضور و تقدیر و جایزه مراتب احترام و سپاسگزاری قلبی خود را از کس و کسانی که چنین مولود مبارکی را به جامعه بشری و ملتهای هم فرهنگ و هم کیش ما ارزانی داشته است، ابراز می دارید.

         امیدوارم اهداء این جایزه که به نام یکی از قله نوردان عرصه فرهنگ و ادب پارسی - تاجیکی، شیخ اجل سعدی شیرین زبان نام گرفته مشوقی برای توجه بیشتر صاحبنظران ما به حوزه فرهنگ و تمدن مشترکمان باشد و پنجره دیگری به سمت گسترش روابط فرهنگی و پژوهشهای مشترکمان بگشاید.

         امیدوارم سال آینده دهها کار برجسته و پژوهش مشترک داشته باشیم و جایزه خود را به برگزیده آنها اهدا کنیم.

         جای پژوهشهای مشترک بویژه میان ما و شما که به قول ظریفی تنها اختلاف فرهنگیمان در این است که شما چای را کبود می خوانید و ما سبز، خالی است. ایمدوارم به این امر توجه بیشتری کنیم.

         بار دیگر از این ابتکار خجسته و جلسه باشکوه که نفس برگزاری آن تقدیر از علم آموزی و فرهنگ پروری است، تشکر می کنم و به برنده عزیز و فرهنگ پرور این جایزه که تا دقایقی بعد خواهیم فهمید کیست، پیشاپیش تبریک می گویم.

________________________________________________________________________________________________

 

بسمه تعالی

مصاحبه نوروزی سفیر جمهوری ایران

 

جناب آقای فغانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاریخ 27 اسفند 1394 مصاحبه ای اختصاصی با آقای سپهر حسن زاد خبرنگار هفته نامه جمهوریت انجام داد که در تعدادی از هفته نامه ها و نشریات تاجیکستان (هفته نامه بهار عجم، منبر خلق، ورارود (وابسته به استان سغد و  شهر خجند)، مجله بین المللی انجمن پیوند و ... انعکاس داشت. متن کامل مصاحبه به قرار زیر می باشد:

 

«همایون باد نوروز جهانی»      

         جناب آقای سفیر گرانقدر، شما و اهل بیتتان را با بهار خوب رو و تازه نفس و آمد –آمد نوروز خجسته پی در تاجیکستان صاحب استقلال صمیمانه شادباش می گوئیم. امیدواریم، نوروز امساله در فعالیت منبعده تان به گسترش مناسبات و همکاری سودمند میان دو کشور دوست و برادر –تاجیکستان و ایران تازگی هایی به بار می آورد ...

 ان شاء الله، چنین خواهد بود ....

 

 سوال: به ادامه گفته ها، با کمال احترام، مختصر نظر ایشان را در حاشیه جشن نوروز از باستان تا آستان دانستن می خواستم.

پاسخ: «به نام خدای بهار آفرین، بهار آفرین را هزار آفرین»

نوروز جشن اعتدال طبیعت است و برای انسان ها همدلی و شادمانی به ارمغان می آورد. نوروز تکراری است که نه تنها ملال آور نیست، بلکه تازگی به بار می آورد. همین است که گفته اند:

«نوروز بدل کرد، دل پیرو جوان را، باز این چه جوانیست، زمین را و زمان را»

با آمدن نوروز و بهار، «عالم صغیر» که طبیعت است، محتول و تازه می شود. پیغام بهار و نوروز به انسان که «عالم کبیر» است، آن است که همسو با تحول جهان، جان را و روان خود را متحول و تازه کن و از ناامیدی و کینه ها پاک گردان. نوروز بر کسی مبارک است که روانش همگام و همنوا با طبیعت تحول یافته و پاکیزه گردد. به همین دلیل ما در ایران، در لحظه تحویل سال، دعای «حول حالنا الی احسن حال» می خوانیم و از خدای تدبیر کننده گردش شب و روز می طلبیم که حال و روز ما را هم به بهترین احوال بگرداند.

 

سوال: منوچهر دامغانی، شاعر طبیعت در ستایش بهار، شهریار را به نفاست و زیبایی های روزگار مواجه داشته می گوید:

 «نوبهارآمد و آورد گل تازه فراز،

 می خوشبوی فراز آور بربط بنواز.

 ای بلند اختر نامور، تا چند به کاخ

 سوی باغ آی، که آمد گه نوروز فراز»

 به نظر ایشان این جشن در ایران چه رنگ تجلیل می گردد؟

پاسخ: نوروز از قدیمی و فراگیرترین جشن های ما ساکنان ایران باستان و اهالی کشورهای حوزه نوروز است. نوروز جشن همگانی است و مخصوص یک قشر و طبقه خاص نیست. عارف و عامی و شاه و گدا آن را گرامی می دارند. منوچهر دامغانی که ما و شما او را شاعر طبیعت می دانیم و بسیار در وصف طبیعت، خصوصاً بهار سروده است، در شعر زیبایی که اشاره کردید با یادآوری این که زیبایی طبیعت در بهار بسیار بیشتر و دلرباتر از کاخ های زیبای شاهان است، حتی شاه را هم دعوت می کند که از کاخ بیرون آید و در دامن طبیعت به نظاره آثار صنع الهی بپردازد.

در ایران، همسو با توصیه شاعر طبیعت، مردمان اعم از شاه و گدا از دیرباز نوروز را گرامی داشته و در لحظه تحویل سال و رسیدن نوروز، همه اعضای خانواده گرد هم می آیند. طبق یک سنت دیرینه هیچ کس، حتی کودکان، در ساعت رسیدن نوروز و تحویل سال نو نمی خوابند. همه بیدارند و لباس نو پوشیده، کنار هم می نشینند. به همدیگر مبارک باد گفته وبه یکدیگر هدیه می دهند و روی هم را می بوسند. آنها که در طول سال با هم قهر بوده اند در نوروز آشتی می کنند. مردم در ساعات اول روز به دیدن کسانی می روند که عزیزانشان را در آن سال از دست داده اند و به خانه او می روند تا نبود عزیز از دست رفته را در لحظات شیرین سال نو احساس نکند و فکر نکند که تنها مانده است.

در نوروز تقریباً کسی نیست که لباس کهنه بپوشد. برای بچه ها لباس های نو می خرند و برای آنکه فرزندان خانواده های کم بضاعت هم بتوانند شاد باشند، قبل از رسیدن نوروز جشن نیکوکاری برگزار کرده و به فقرا هدیه می دهند. مخصوصاً برای فرزندان خردسال آنها لباس تهیه و تحفه می کنند.

نوروز طولانی ترین جشن ما ایرانیان است. در نوروز مدارس و دانشگاهها نیم ماه تعطیل است. روز آخر این تعطیلات یعنی روز سیزدهم نوروز «روز طبیعت» است که در آن روز کسی در خانه نمی ماند و همه به دامان طبیعت می روند. دختران در این روز به نیت آن که خداوند شوهر خوبی نصیبشان کند، سبزه گره می زنند.

 

 سوال: چنانکه در تاریخ مطرح است، نوروز در عهد کیومرث تا اینجانب مال بشری بود و هست. در این مسیر بر اثر کشمکش های فرامرزی جاهلان اجنبی می خواستند روز روشن ما و شمارا از میان ببرند و بر جایش ظلمات بنهند. خوشا، در اسامبله 64 مجمع سازمان ملل متحد با دستگیری از تشبوث جانب تاجیکستان ، ایران ، افغانستان ، پاکستان، قزاقستان ، قرقیزستان و سایر دولت ها نوروز یکدلانه جهانی اعلام شد. این جهانی شوی به چه سلسله پیوند می زند؟

پاسخ: نوروز از آغاز بین المللی بوده و از گذشته های دور ساکنان عرصه پهناوری از ایران گرفته تا شبه قاره هند و از شمال آفریقا و خاورمیانه تا آسیای مرکزی و قفقاز و از آستاراخان تا بالکان نوروز را گرامی می داشته اند. پس نوروز همیشه جهانی بوده است و آنچه در مجمع عمومی سازمان ملل اتفاق افتاد، تنها تصدیق این حقیقت کهن و تاریخی بود. البته مایه خوشحالی است که اکنون این جشن رسماً عید همه جهانیان شناخته شده است، می توانیم آن را بهتر و گسترده تر از قبل جشن بگیریم.

با بین المللی اعلام شدن نوروز و در کنار واقعیت های دیگری چون مهاجرت میلیونها نفر از ساکنان حوزه نوروز به اروپا و آمریکا الان این جشن در این قاره ها نیز به شکل گسترده ای جشن گرفته می شود و جشنی کاملاً شناخته شده در آنجاهاست. نوروز اکنون در کنار همه کارکردهای مفید و متنوع اجتماعی یک عنصر هویت ساز برای میلیونها نفر در حوزه پهناور نوروز است.

 

 سوال : جناب سفیر! الان شما در دوشنبه نوروز قبا و گلفشان قرار دارید. لطفاً بگوئید که نوروز ایران قیاساً از نوروز تاجیکستان چه تفاوتی را مالک است؟

پاسخ: می توانم بگویم که نوروز در تاجیکستان برای من حلاوت دیگری دارد. آن قدر که از نوروز در ایران هم زیباتر به نظر می رسد. ما نوروز را در ایران، مانند تاجیکستان در فضاهای عمومی و باز و گسترده ای چون نوروزگاه جشن نمی گیریم؛ بلکه آن را عمدتاً در فضاهای پوشیده و محدودتر و اغلب در سطح خانواده و فامیل جشن می گیریم. اما در اینجا جشن ها در سطح عمومی و کلان برگزار می شود. همه مردم شهر یا روستاها در میدانگاهی جمع شده و یکجایه شادی می کنند. در ایران چنین نوروزگاهی نداریم. طبیعت تاجیکستان هم که کمتر با مظاهر نامناسب مدرنیته چون ترافیک و آلودگی هوا مواجه است، این امکان را بهتر فراهم می کند آمدن بهار را ملموس تر حس کنیم. البته قدم های نوروز و بهار آن قدر مبارک و کریم است که حتی برای ساکنان شهر شلوغ و دود زده ای چون تهران نیز خاطره انگیز و زیباست و به جرات می توان گفت که یکی از بهترین ایام در تهران همین ایام تعطیلات نوروز است که هوا بسیار پاکیزه شده و از دود و ترافیک در شهر خبری نیست.

 من آنقدر از نوروز در تاجیکستان حظ برده ام که امسال به جای عزیمت به ایران در تعطیلات نوروز از بستگانم دعوت کردم به اینجا بیایند تا با هم شادمانی کنیم.

 

سوال : باز کدام ویژگی های نوروز را بارزتر در می یابید؟

پاسخ: من دو ویژگی بارز را در نوروز می بینم: اولاً، نوروز از قدیمی ترین جشن های بشر است که در گستره جغرافیایی وسیعی جشن گرفته می شود و از تنوع آیینی بالایی برخوردار است و در هر جایی به شکلی و با برنامه های خاص و متنوعی همراه است؛ دوماً، دارای کارکردهای اجتماعی زیادی است که می توان چهار کارکرد برجسته آن را چنین برشمرد:

1- تولید امید کرده و غمزداست. نوروز انرژی مثبت می دهد. پیام روشن نوروز این است که هیچ زمستانی ماندنی نیست.

2- نوروز نماد نمو و پرورش است. نوروز حیات بخش است و حس نوع دوستی و کمک به دیگران را در انسانها برمی انگیزد. نوروز مقطعی است که نفس باد صبا مشک فشان شده و عالم پیر دگر باره جوان می گردد. خداوند نعمات خود را به ما می بخشد و شاخه ها دستهایی می شوند برای نثار و ایثار. پس انسان نیز تشویق می شود به ایثار و بخشش. ما در ایران سنتی داریم، که در آستانه نوروز در معابر و خصوصاً در مدارس جشن نیکوکاری برگزار می کنیم و از طبیعت که به ما کرم کرده، بخشش به دیگران را یاد می گیرم و به فقرا کمک می کنیم.

3- نوروز جشن اعتدال است و طبعاً پیام اجتماعی آن پرهیز از خشونت و افراط است. نوروز می گوید: «نه زمستان باش که بلرزانی و نه تابستان باش که بسوزانی، بهار باش که بپرورانی» بی دلیل نیست که طبع شعرا و هنرمندان در نوروز و بهار شکفته می شود. اصلاً شاعران و هنرمندان،خودشان نوروزند. شاعری این معنا را چه زیبا گفته است:

«نوروز کهنسال کجا غیر شما بود؟

اسطوره‌ی جمشید و جم و جام شمایید.

عشق از نفس گرم شما تازه کند جان،

افسانه‌ی بهرام و گل اندام شمایید.»

 

4- نوروز هویت بخش بوده و تولید همگرایی و انسجام می کند. نوروز پیوند دهنده صدها میلیون انسان در حوزه پهناور نوروز است و بین آنها همدلی و برادری ایجاد می کند. نوروز در سطوح فردی و اجتماعی نیز به رفع کدورت ها و کینه ها و توسعه دوستی ها و همدلی ها می انجامد. 

 

سوال : نکوگفتاری  و نیک اندیشی، راست روی و نیک پنداری، یعنی تازه روی و آسوده حالی از آیین نوروزند و نفس تازه نوروز با شیر پاک مادر به روان ما آمیخته است. شیواتر از این چه می توان برگفت؟

 پاسخ: وصف نوروز را زیاد کرده اند. اشعار شاعران پیشین پر است از شعرهای زیبا در این باره. یکی از اشعار زیبا که به نظر اینجانب خیلی گویاست، این است:

«بوی جان می آید اینک از نفس های بهار،
دستهای پر گل اند این شاخه ها بهر نثار.
با پیام دلکش «نـوروزتان پیروز باد»،
با سرود تازه «هر روزتان نوروز باد»

شهر سرشار است از لبخند، از گل، از امید

تا جهان باقی است این آیین جهان افروز باد»

 

 سوال : در نوروز سبزه و شماره ها خاصیت به خود خاص دارند. مثلاً، در دوره سامانیان  25 روز قبل 12 ستون از خشت ساخته، داخلش را پر خاک می کردند. همین 12 ستون علامت 12 ماه را داشته بود. برابر بالای (دستر)خان عیدانه گذاشتن، طعام های هر خیله باز(مختلف) هفت نوده (شاخه) درخت بار آور را می نهادند. شماره 7 افاده گر قطعه های عالم است. الحال این عمل اجدادی در سرای مردمان ایران زمین به مشاهده می رسد؟

پاسخ: نوروز مثل جویباری (شرشره ای) است که از بلندی سرازیر می شود و در مسیر خود، رنگ محیط را به زیبایی انعکاس می دهد و در هر محیطی به رنگ و جلوه ای تازه ظاهر می شود و در تاجیکستان هفت شین و در ایران هفت سین را بر سفره نوروزی می نشاند. هر کدام از این نمادهای هفت سین یا هفت شین معنا و مفهوم خاص خود را دارد. در کنار همه این سفره های نوروزی «قرآن کریم» و آیینه را قرار می دهند که نمادهای هدایت، صداقت و پاکی اند. آن 12 ستون که شما اشاره فرمودید را در تواریخ خوانده ام، ولی نشنیده ام که اکنون در ایران بدین شکل عمل شود. شاید، از یاد رفته است یا دیگر همچون سابق فراگیر نیست.

مراسم های مرتبط با نوروز، از قبل از عید شروع شده و تا سیزده روز پس از نوروز نیز ادامه دارد. قبل از نوروز در ایران چهارشنبه سوری برگزار می شود و در پایان تعطیلات نوروزی هم روز طبیعت یا سیزده بدر را داریم که در آن روز مردم به دامن طبیعت می روند و با آن همنوا می شوند.

 

سوال : در کتاب اوستا آمده است که روز نخستین سال نوروز هرمزد (آهورا مزدا) حساب می یافت. امروز رمزها در اساطیر یا فرهنگ ایران پابرجا مانده اند یا نه؟

 پاسخ: آری، پیدایش رمزهای نوروزی خیلی قدیمی اند. ریشه های آن از آیین های زرتشتی و سنت های کهن تر از آن آب می خورد. نوروز سراسر رمز و راز است. نوروز در عین حیات آفرینی و امید بخشی، عبرت آموز نیز هست. شاید به این جنبه نوروز کمتر توجه شده است.
«این بهار نو ز بعد برگ‌ریز

هست برهان وجود رستخیز

در بهار آن سرّها پیدا شود

هر چه خوردست این زمین رسوا شود»

بهار چرخه حیات را که سیر من الحق الی الحق (از حق به سوی حق) است به نمایش می گذارد. چنانکه می دانید اعتقاد مسلمانان این است که مرگ پایان زندگی نیست، بلکه رفتن از یک نشئه به نشئه دیگری است به قول مولانا:

«از جمادی مردم و نامی شدم

وز نما مردم به حیوان برزدم

مردم از حیوانی و آدم شدم

پس چه ترسم کی ز مردن کم شدم

جمله دیگر بمیرم از بشر

تا بر آرم از ملایک پر و سر»

از یک حالت می میریم و در حالتی برتر زنده می شویم. مولانا این فقره را از همه زیباتر و بهتر ترسیم کرده است. در جای دیگری می گوید:

«کدام دانه فرورفت در زمین که نرست؟

 

چرا به دانه انسانت این گمان باشد

کدام دلو فرورفت و پر برون نامد؟

 

زِ چاه، یوسف جان را چرا فغان باشد؟»

 

 نوروز بی تردید روزی رمزآلود و مقدس است. ما در روایات مذهبی داریم که خدواند آدم و نیز جهان را در روز نوروز آفریده است. این یعنی آنکه نوروز آغاز عالم و آدم است و اگر چنین است، چرا نباید آن را روز مقدسی دانست؟

 

 سوال : نوروز شبیه آیینه ای است پر جلا. به گونه ای که دین مبین اسلام پاکیزگی و آسوده حالی و پرهیزگاری از همه خشونت توصیه می سازد... لکین اسلام امروز- چه؟

پاسخ:اسلام اکنون بسیار مظلوم واقع شده است. در تعالیم دین ما هیچ کجا نیست که مجازیم خون بی گناهی را بریزیم یا به دیگران ستم کنیم. در اسلام، حتی این که پر کاهی را به ستم از دهان مورچه ای بگیریم، گناه نابخشودنی قلمداد شده است. اما متاسفانه اکنون تصویر وارونه ای از اسلام ارائه می شود. اکنون یک گروه تروریست درست کرده اند به نام «دولت اسلامی» که فی الواقع نه دولت است و نه اسلامی است، بلکه یک جریان ضد بشری است که قصد آن ضربه زدن به اسلام است. این گروه که از جامعه مسلمانان هم سربازگیری می کند، برای بدنام کردن اسلام درست شده است. قاتل و مقتول آن هر دو از جهان اسلام است. یعنی جهان اسلام را علیه همدیگر شورانده و برنده این بازی کثیف بی دینان و دشمنان اسلام و همه ادیان الهی هستند.

 

 سوال : افراطگریان اسلامی سوریه آرام را به کشور جنگ زده تبدیل داده اند و به نام مسلمان جهان داغ آوردند ...

پاسخ : همین طور است.در سوریه سال های چنین مشکلاتی وجود نداشت. مردم زندگی خود را می کردند. سوریه در خط مقدم مبارزه با اسراییل بود و هست. و به همین دلیل سعی کرده اند برای آن چنین مشکلی درست کنند. آن کسانی که آمده اند و گروه های تروریستی را در سوریه فعال کردند، در پی آن هستند که چتر امنیتی برای اسرائیل فراهم کنند. الان برنده این جنگ ها هم فقط اسرائیل است که در کناری نشسته است و از هر طرف کشته می شود، خوشحال می گردد. باید تمام کشور های اسلامی نسبت به این توطئه ها هشیار باشند. رئیس جمهور محترم ما جناب آقای روحانی چند سال قبل و قبل از این که داعش به تعبیر زیبای جناب آقای رحمان رییس جمهور محترم تاجیکستان به «وبای قرن» تبدیل شود، در مجمع عمومی سازمان ملل ابتکار «جهان علیه خشونت و افراطی گری خشن» (Wave) را مطرح کرد. روسای جمهوری پیش از ایشان نیز ابتکارهای ارزشمند دیگری چون «گفتگوی فرهنگها و تمدنها» و «مهرورزی» را ارائه کرده بودند. اگر این ابتکارات در عمل مورد توجه بایسته قرار گرفته بود، امروز شاهد جهانی بهتر بودیم.

اینجانب گمان می کنم چاره مشکلات امروز کشور های اسلامی آگاهی بیشتر و وحدت است. هر کس در جهان اسلام از تعصبات کور و تفرقه و جنگهای فرقه ای و مذهبی و اختلاف شیعه و سنی حرف بزند و به تکفیر مذاهب دیگر بپردازد، خواسته یا ناخواسته، آب به آسیاب دشمنان و تروریستها ریخته است.

 

 

 سوال : جناب آقای حجت الله فغانی، روابط حسنه میان جمهوری اسلامی ایران و جمهوری تاجیکستان در حوزه های گوناگون منبعد چه گونه صورت می بندد؟

 پاسخ: پیوندهای دو کشور ایران و تاجیکستان بسیار زیاد و بی نظیرند. این روابط بسیار تاریخی و قدیمی است. روابط ما هم به همین دلیل بسیار همه جانبه و گسترده است و همگام با نزدیک شدن بیست و پنجمین سالگی استقلال تاجیکستان، روابط ما هم وارد بیست و پنجمین سال خود می شود. ما برنامه های متنوعی برای توسعه همکاریها در عرصه های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و امنیتی داریم و ان شاالله سال جدید را با یک برنامه خوب اقتصادی که برگزاری یازدهمین نشست کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور است شروع خواهیم کرد. شرایط پسابرجام و رفع تحریم های اقتصادی ایران، زمینه های خوبی برای توسعه مناسبات اقتصادی دو کشور فراهم ساخته و باید از آنها به نحو مطلوبی برای ارتقاء روابط استفاده کنیم. سفر های مختلفی را در برنامه همکاریهای دو کشور در سال جدید داریم که به تدریج عملیاتی می شود. اجرایی کردن بورسیه های توافق شده طرفین برای جذب دانشجویان یکدیگر از دیگر برنامه های روابط است که از برنامه های فوری و مهمی است که در ابتدای سال جدید شمسی دنبال خواهد شد. در حوزه رایزنی های منطقه ای و همکاری در مجامع بین المللی و حمایت های متقابل از یکدیگر در این میدانها نیز سابقه ای مثال زدنی و عالی داریم. خلاصه فکرهای خوب زیادی برای گسترش هرچه بیشتر مناسبات داریم که ان شالله نتایج آنها را به تدریج خواهید دید.

 

____________________________________________________________________________________________

    متن کامل سخنرانی جناب آقای فغانی در مراسم بزرگداشت روز سعدی

«اعتدال گرایی، پیام محوری شاعر عصر فاجعه»

 

بسم الله الرحمن الرحیم

با عرض سلام و خوشامدگویی به همه شما عزیزان فرهیخته و سعدی دوستان تاجیک، ایرانی و افغانی، تشکر می کنم از برادران عزیرم جناب آقایان قهاراف رییس محترم کتابخانه لاهوتی و دکتر خدایار رایزن محترم فرهنگی سفارت و همکارانشان به خاطر ابتکار و زحمت برگزاری این جلسه با شکوه که در آن فی الواقع سعدی میهمان لاهوتی شده است. اجازه می خواهم این نشست را با چند جمله ای در باره سعدی و اعتدال گرایی او افتتاح کنیم.  

مولانا عبدالرحمان جامی که خود از شاعران سرآمد قلمرو پهناور پارسی گویان عالم است، می فرماید:

«در شعر سه کس پیمبرانند                  هرچند که لا نبی بعدی

اوصاف و قصیده و غزل را                  فردوسی و انوری و سعدی»

مقام معظم رهبری(مد ظله) نیز می فرمایند: «بسیارند آنهایی که در هر دو قلمرو نظم و نثر سمند فصاحت تاخته اند، اما فقط سعدی است که شعری روان چون نثر، و نثری آهنگین چون شعر پدید آورده.»

خود سعدی نیز بی آنکه گرفتار غرور شود، روانی و فخامت شعر خود را چنین تصویر کرده است:

«زمین به تیغ بلاغت گرفتی ای سعدی               سپاس دار که جز فیض آسمانی نیست

بدین صفت که در آفاق شعر تو رفت                نرفت دجله که آبش بدین روانی نیست»

چنانکه می دانید، سخنواران یا در نثر قوی هستند یا در نظم؛ آنهم قالب یا قوالب خاصی از آن و نه همه قالب های شعری. اما سخن سعدی هم در نثر و هم در شعر در اوج است. اگر قرار باشد برای «سخن» روزی جهانی انتخاب کنند، بی تردید پیشنهاد بلامعارض ما فارسی زبانان می تواند روز ولادت سعدی باشد؛ زیرا مرکب سخن، راکبی تیز تک و چیره دست تر از سعدی ندیده است.

«سعدیا خوشتر از حدیث تو نیست        تحفه روزگار اهل شناخت

آفرین بر زبان شیرینت              کاین همه شور در جهان انداخت»

سعدی شاعر زندگی است و بی آنکه چون بسیاری از شاعران دیگر، وارد انتزاعیات دیریاب شود، با محسوس ترین و ملموس ترین تعابیر که فهم آن برای همگان میسر است، زیباترین تعابیر و عالی ترین دقائق را در هر زمینه بیان کرده است. اصولاً برای معرفی شعر سهل و ممتنع، اولین شعری که همگان مثال زده می زنند، اشعار سعدی است. سعدی از جمله آن شاعرانی است که برای هر کس و هر چیز سخنی دارد و سخنش در هر باره از بهترین سخن ها است:  عارفان در سکر این بیت مست اند که:

«به جهان خرم از آنم که جهان خرم از اوست                عاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست»

و گمان نمی کنم عابدان هنوز سخنی زمینی زیباتر از این شنیده باشند که:

«منّت خدای را عز و جل که طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت، هر نفسی که فرو می رود ممدّ حیات است و چون بر می آید مفرّح ذات، پس در هر نفسی دو نعمت موجوداست و بر هر نعمت شکری واجب،

از دست و زبان که برآید          کز عهده شکرش به در آید...

بنده همان به که ز تقصیر خویش           عذر به درگاه خدای آورد

و رنه سزاوار خداوندیش                    کس نتواند که به جای آورد

باران رحمت بی حسابش همه را رسیده و خوان نعمت بی دریغش همه جا کشیده، پرده ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظیفه روزی خواران به خطای منکر نبرد،

ای کریمی که از خزانه غیب                 گبر و ترسا وظیفه خور داری

دوستان را کجا کنی محروم                  تو که با دشمنان نظر داری»

کلام او نه فقط آنگاه زیباست که به عرش رفته و به ثنای ذات ربوبی می پردازد، بلکه وقتی در فرش است و راجع به یک موضوع کاملاً معمولی مثلاً کفش سخن می گوید نیز حلاوت خاص خود را دارد:

 «تهی پای رفتن به از کفش تنگ»

فقط سر در نهادهای بین المللی میست که به زیور بیت زیبای «بنی آدم اعضای یکدیگرند» او آراسته می شود، بلکه یک داروگر نیز می تواند تابلوی داروخانه اش را مزین به این شعر او کند که: «شفا بایدت داروی تلخ نوش»،

دولمتردان و مدیران هم می توانند و باید اشعار او را سرلوحه کار قرار دهند، آن گاه که می فرماید:

«جز به خرمند مفرما عمل                              گرچه عمل کار خرمند نیست»

 

 

بسیاری از سعدی پژوهان گفته اند و این کمترین نیز در اندازه فهم و درک خود دریافته است که «اعتدال گرایی» پیام محوری در آثار سعدی است. شاید این به خاطر آن است که او شاعر «عصر فاجعه» بود. در عصر سعدی، ایران زمین از هر سو عرصه تاخت و تاز نیروهای ویرانگر بود، در غرب صلیبیان حکومت در حال زوال سلجوقیان را زیر ضربات خود گرفته بودند؛ در شرق مغولان از کشته پشته می ساختند. در داخل نیز امیران و حاکمان محلی با باج و خراج، و صوفیان با تعصب و خشک مغزی فضای زندگی را بر مردم جهنم کرده بودند. عصر سعدی به راستی عصر فاجعه بود و فاجعه برآیند افراط و تفریط و خشونت و تعصب است. روح لطیف سعدی که اینها را می دید، دنبال کلیدی بود که همه این قفل ها را یکجا باز کند و آن کلید جز «اعتدال» نبود.

سعدی اعتدال را به زیباترین بیانی در آثار منظوم و منثور خود تصویر و تبلیغ می کند. البته همین اعتدال گرایی او را در معرض خشم افراط گرایان و نقد منتقدان متعصب قرار می دهد؛ عده ای ملامتش می کنند که وقتی ایران در برابر مغولان وحشی قرار داشت، او به جهانگردی و گشت و گذار پرداخت؛ یا در شرایط دشوار زندگی مردم، او به تغزل پرداخته و عاشقی می کرده است. اما سعدی نه این بود و نه آن. همان بود که بنی آدم را اعضای یکدیگر یک پیکر معرفی می کرد و نشانه و شاخص آدمیت را «غم همنوع خوردن» می دانست:

«تو کز محنت دیگران بی غمی              نشاید که نامت نهند آدمی»

اعتدال گرایی سعدی حتی در شیوۀ زبانی او نیز هویداست؛ شیوه تعلیمی سعدی میدان موازنۀ «لفظ و معنا» یا به تعبیر امروزی هاهماهنگی میان «چه گفتن و چگونه گفتن» است.

در عصری که وحشی گری مغولان و ستم سلاطین جور از یک طرف و عصبیت کور متعصبان افراطی از سوی دیگر در هم آمیخته و فضای مساعد و مستعدی برای افراط‌گرایی فراهم کرده بود (چیزی شبیه عصر کنونی ما که افراطی گری بلای بزرگ قرن است)، سعدی بیماری را خوب تشخیص داد و بهترین داروها را برای درمان آن تجویز نمود:

«مگوي و منه تا تواني قدم                            از اندازه بيرون، و ز اندازه کم»

و همه تاکید وی سپردن کارها به اهل آن است:

«ندهد هوشمند روشن ‌رای                            به فرومایه کارهای خطیر

بوریا باف اگرچه بافنده است                          نبرندش به کارگاه حریر»

سعدی در دوره‌ای که بوریا بافان متصوّفه، هستی را باب میل خود و متناسب با درک ناقص خویش تفسیر و تأویل می کردند، کاخ تعالیم اخلاقی و عرفانی خود را بر مبنای خردورزی، اصالت دین و بر پایۀ انسانیتی اخلاق‌مدار بنا کرد و فریاد بر آورد که:

«اگر این درنده‌ خویی ز طبیعتت بمیرد               همه عمر زنده باشی به روان آدمیت»

سعدی را فردوسی قرن هفتم دانسته‌اند و این زیباست، چرا که «مهمترین وظیفه شاعر بازشناسی نیاز جامعه است و سعدی این نیاز را باز شناخته و می‌دانست که اگر روزگار فردوسی به اثری حماسی چون شاهنامه نیاز داشت، روزگار او، اثری چون بوستان می طلبد؛ چه این که در عصر او زمان حماسه‌های پهلوانی به سرآمده بود، و این حماسه‌ها جای خود را به حماسه‌های عرفانی و اخلاقی داده بودند:

«سخن در صلاح است و تدبیر و خوی              نه در اسب و میدان و چوگان و گوی»

به عبارت دیگر، اگر حکیم فرزانه طوس پرچم هویت ملی ما را به اهتزاز درآورد، سعدی شیرازی، علم اعتدال و اخلاق ایرانی را در دوران از هم گسیختگی بنیادهای اخلاقی و پس از ویرانگرهای همه جانبۀ مغولان، برافراشت:

«نه کوتاه دستي و بيچارگي                            نه زجر و تطاول به يکبارگي»

در روزگاری که تندروها و افراط‌گرایان، کسانی که مانند آنان نمی‌اندیشند را دشمن می‌پندارند و نیروی مقابل نیز تمام توان خود را صرف مقاومت، دفاع و نبرد با تندروی می کنند، پدیدۀ «برخورد افراطی» با «افراط‌گرایی» شکل می‌گیرد و نتیجه آن رخت بربستن همیشگی آرامش از جامعه است. لذا سعدی بی آنکه ترویج ذلت کند، رحجان صلح طلبی، مدارا و عدل پروری را برجسته می نماید.

«آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است                  با دوستان مروت با دشمنان مدارا»

****

«با مردم سهل‌گوی، دشخوار مگوی                  با آن که در صلح زند، جنگ مجوی»

****

«ای که شمشیر جفا بر سر ما آخته‌ای                 صلح کردیم که ما را سر پیکار تو نیست»

***

«دشمن‌ام را بد نمی‌خواهم که آن بدبخت را        این عقوبت بس که بیند دوست هم‌زانوی دوست»

یا می گوید: «پیش یکی از مشایخ گله کردم که فلان به فساد من گواهی داده است. گفتا: به صلاحش خجل کن». یا:

«تو نیکو روش باش تا بدسگال                       به نقص تو گفتن نیابد مجال»

انتخاب اعتدال در مانفیست سعدی ادامۀ همان سنت اخوان ا‌لصفا و امثالهم بود که نمونه‌های آن در زبان، ادبیات و فرهنگ فارسی‌زبانان فراوان است. سنتی که همواره با درون‌مایه‌ای خردپسندانه در دوران بی‌خردی ها اجرا شده و نتیجۀ آن تا روزگار ما باقی مانده و خواهد ماند.

«چه نيکو زده است اين مثل بَرهَمَن                  بود حرمت هرکس از خويشتن

چو دشنام گويي دعا نشنوي                           به جز کشته خويشتن ندروي»

این چنین است که برطبق حکمت عملی پارسایان و پارسیان، عبادت را به جز خدمت خلق نیست. سعدی چه خوش گفت است:

«بنده ی حلقه به گوش ار ننوازی برود              لطف کن لطف که بیگانه شود حلقه به‌گوش»

یا:

«حاصل  شود رضاي سلطان                تا خاطر بندگان نجويي

خواهي که خداي برتو بخشد               با خلق خداي کن نکويي»

****

«کسي زين ميان گوي دولت ربود                    که در بند آسايش خلق بود»

سعدی اعتدال گرایی، نوع دوستی و دادگری مورد نظر خود را بی ترس و واهمه از صاحبان زر و زور و در قالب اندرزهای برادرانه ارائه نموده و معتقد است بی آنها هیچ جامعه ای قوام نمی یابد. سعدی چنانکه خود گفته مخالف مجیز گویی قدرتمندان بوده، زیرا آن را مایه انحطاط جامعه می دانسته است:

«مرا طبع از این نوع خواهان نبود           سر مدحت پادشاهان نبود»

و اگر به اضطرار مدحی نیز گفته، در آن هم جانب اعتدال را نگه داشته است:

«نگويمت که به فضل از کرام ممتازي               نگويمت که به عدل از ملوک مختاري

و گرچه اين همه هستي، نصيحت اولي‌تر            که پند راه خلاص است و دوستي باري»

****

«آيين برادري و شرط ياري                  آن نيست که عيب من هنر پنداري

آن است که گرخلاف شايسته روم           از غايت دوستيم، دشمن داري»

 

او در گلستان همیشه بهار و بی خزانش از پادشاه تا تاجر و عالم را با سه تعبیر کوتاه پیامبر گونه اندرز می دهد که: «سه چیز بی سه چیز پایدار نمی ماند؛ مال بی تجارت، علم بی بحث و ملک بی سیاست و سیاست را نیز نه تنبیه و ستمگری بر مردم، بلکه پاسداشت رعیت می داند: « ملوک از بهر پاس رعیت اند نه رعیت از بهر طاعت ملوک،  یا:

«پادشه پاسبان درویش است       گرچه رامش به فر دولت اوست

گوسپند از برای چوپان نیست                بلکه چوپان برای خدمت اوست»

آیا آنها که اکنون دم از حمکرانی خوب و good governance  می زنند، چیزی بر کلام گهربار سعدی افزوده اند آنجا می می فرماید؟

«که خاطر نگه دار درویش باش            نه در بند آسایش خویش باش

نیاساید اندر دیار تو کس          چو آسایش خویش جویی و بس

نیاید به نزدیک دانا پسند           شبان خفته و گرگ در گوسفند

برو پاس درویش محتاج دار      که شاه از رعیت بود تاج دار»

امید است که آموزه های اعتدالی سعدی از سوی رهبران کشورهای جهان، خصوصاً جهان اسلام به کار بسته شود و نقطه پایانی بر این خشونتهای بی پایان که هیچ جایی در آیین و مرام ما مسمانان ندارد، گذارد و شاهد ریشه کن شدن افراط گرایانی چون داعش باشیم که رییس جمهور تاجیکستان به درستی از آن به عنوان «وبای قرن» یاد کرده است.

پیروز باشید. 

__________________________________________________________________________________

سخنرانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در مراسم بزرگداشت فردوسی

(رایزنی فرهنگی سفارت - 95/2/18)

 

به نام خداوند جان و خرد

کزین برتر اندیشه بر نگذرد

         خیر مقدم عرض می کنم به همه استادان، شاهنامه پژوهان و فرزندان خلف حکیم فرزانه طوس، فردوسی بزرگ که شاهنامه پرافتخارش سند هویت ما فارسی زبانان است.

به ویژه خوشامد می گویم به جناب آقای بابالو، قائم مقام محترم وزیر آموزش و پرورش و همراهان فاضلش که برای سفر کاری به تاجیکستان آمده اند و در جلسه حضور دارند، جناب آقای نظام قاسم، رئیس اتفاق نویسندگان تاجیکستان، استاد صفر حق داد اف، رئیس اتفاق سینماگران تاجیکستان، استاد کاشانف رئیس انجمن پیوند، سرکار خانم گلرخسار صفی آوا (شاعره معروف)،   همچنین تشکر می کنم از همکاران عزیزم، سفیرکبیر آذربایجان، رایزن فرهنگی افغانستان که بر من منت گذاشته و تشریف آورند. همچنین ممونم از برادر فاضل و ارجمندم جناب دکتر خدایار، رایزن محترم فرهنگی سفارت و همکارانشان که بانی این جلسه باشکوه هستند.

         سال گذشته برای نخستین بار گروه سفرای صلح (کودکان شاهنامه خوان به چند زبان خارجی) و امسال این مراسم باشکوه را داریم که نشان از قدرشناسی شما و ما از حکیم طوس است. سخن گفتن از خداونگار سخن، حماسه سرای حکیم و خالق شاهنامه بی زوال، آنهم در جمعی چنین فرهیخته و سخن شناس کار آسانی نیست.

(تئودور) نولدکه ایران شناس معروف آلمانی تعبیر زیبایی در باره شاهنامه دارد و آن را اثری می داند که، "هیچ ملتی نظیر آن را ندارد."

شاهنامه از تلفیق تاریخ، اسطوره و حماسه، حکمت الهی را به تصویر کشیده که هدف آن ترویج فرزانگی، خردمندی و نوع دوستی و میهن پرستی است.

استاد (محمد علی اسلامی)«ندوشن» برای فهم بهتر جایگاه شاهنامه کار زیبایی کرده با طرح این پرسش که اگر شاهنامه نبود چه می شد؟ پاسخ داده که، "اگر شاهنامه نبود، ایران حافظه تاریخی اش را از دست می داد." پس چنانکه او به درستی دریافته، شاهنامه سند هویت ایران کهن از دیرباز شناخته شده است و سابقه مدنیت در آن به گذشته های دور می رسد، اما آنچه در روزگار غریب فردوسی رخ داده بود این بود که تمدن ایران از سوی ترکان نو مسلمان غزنوی از شمال شرق و اعراب عباسی که دین را دستمایه دنیاطلبی خود قرار داده بودند از جنوب غربی، مورد تهدید قرار گرفته بود و فرزانه ای لازم بود تا غبار از رخساره این تمدن کهن برگیرد و جوهر حکمت آمیز آن را عیان کند.

فردوسی نماینده بزرگ فرهنگ ممتاز ایرانی است که با اسلام بارور شده است. رهبر معظم انقلاب که خود سخن شناس و ادیبی بزرگ است 14 سال پیش فرمودند که، "من موافقم و دستور داده ام که از فردوسی تجلیل شود و حکمت فردوسی استخراج شود."

آنچه ایشان در فرمایشات خود راجع به فردوسی برجسته کرده اند، حکمت فردوسی است. ما شاعر  و حماسه سرا زیاد داریم. اما به همه آنها حکیم نگفته اند. این حکیم را هم امروز ما به فردوسی نمی گوییم. صاحبان فکر و اندیشه در طول زمان او را حکیم نامیده اند.

شعر فردوسی جویباری روان از مفاهیم و آموزه های اخلاقی، انسانی و توحیدی است که با نام خدا شروع می شود (به نام خداوند جان و خرد)، و دغدغه اش عدل پروری و دادگری، دانش اندوزی و آموزش، مردانگی و پاکی است.

شاهنامه نخستین اثر حماسی ایران نیست، بنابر اسناد تاریخی نخستین کسی که به شاهنامه سرایی روی آورد، مسعودی مروزی است که در اواخر قرن سوم هجری به این کار دست زده است. گشتاسب نامه دقیقی طوسی، شاهنامه ابوالموید بلخی، شاهنامه ابوعلی بلخی و شاهنامه ابومنصوری هم در نیمه اول قرن چهاردهم هجری سروده شده اند. اما هیچیک برجستگی و عظمت شاهنامه فردوسی را ندارد.

فردوسی در اواخر سده چهارم هجری عصاره تمام اسطوره ها، حماسه ها، تاریخ و تمدن پرشکوه ایرانی را در آمیزش با حکمت اسلامی تجمیع کرد و زبان فارسی را که با چالشهایی روبرو شده بود احیا کرد، چنانکه خود می گوید:

بسی رنج بردم در این سال سی

عجم زنده کردم بدین پارسی

         از این پس زبان پارسی نه تنها یکی از نیرومندترین مولفه های اتحاد و اتفاق ملی به شمار می رود، بلکه نقطه ثقل تمدن نوین ایرانی - اسلامی می گردد که مروج حکمتی رحمانی مبتنی بر فرزانگی، حق طلبی، دادگری، دانش اندوزی، نوع دوستی و وطن خواهی است.

         شاهنامه چنان مورد توجه قرار گرفت که تقریباً به همه زبانهای زنده دنیا ترجمه شده و صدها کتاب و مقاله تحقیقی در نقاط مختلف جهان راجع به آن نوشته شده است. ملت آرمانی فردوسی ملتی است است که شهریاران و قهرمانان او عادل، دادگر، خردمند و خردپرور، پاک دین و نیکوکارند. «شاهنامه نامه شاهان نیست، شاه نامه هاست». شاهنامه اگرچه بنای بدگفتن به شاهان را ندارد و حتی می گوید: "به نیروی یزدان و فرمان شاه" اما صرف شاهی را شرف نمی داند و وقتی می خواهد در باره اسفندیار پاک دین و پدرش گشتاسب به قضاوت نشیند، نه جانب پدر، که (بلکه) پسر را می گیرد و در مصاف کاوه آهنگر و ضحاک کاوه را بر می کشد و آنچه از نظر او بر شاهی شرف دارد، دادگری و مردم داری است.

پیام شاهنامه را با این شعر به پایان می برم که:

فریدون فرخ، فرشته نبود

به مشک و به عنبر، سرشته نبود

به داد و دهش یافت آن نیکویی  

تو داد و دهش کن، فریدون تویی

  ______________________________________________________________________________

 

سخنرانی سفیر جمهوری اسلامی ایران به مناسبت

75مین سالگرد تولد استاد لایق شیرعلی   

         همزمان با 75مین سالروز ولادت مرحوم استاد لایق شیرعلی، شاعر و ادیب برجسته تاجیک، سفیر و رایزن فرهنگی سفارت بر مزار آن استاد فقید حاضر و ضمن اهداء گل و قرائت فاتحه، سخنانی را در تجلیل از مقام آن استاد فقید ایراد نمودند.

         جناب آقای فغانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در محضر جمع کثیری از اساتید و دانشجویان حاضر در مراسم ابراز داشت:   

بسم الله الرحمن الرحیم

         "ضمن عرض سلام و شادباش سالروز ولادت مرحوم استاد لایق که شیر لایق بیشه شعر و ادب جغرافیای پهناور پارسی گویان جهان است، خوشحالم که در یک سال و نیم حضور خود در تاجیکستان برای دومین بار توفیق یافتم، همراه دوست و همکار فاضلم جناب آقای دکتر خدایار، در سالروز تولد این مرد بزرگ در کنار برادران و خواهران تاجیکم بر مزار او حاضر شده و شاخه گلی به رسم تکریم و تجلیل از این شخصیت بزرگ، تقدیم کنم.

مرحوم لایق دو موضوع را مورد توجه ویژه قرار داده و بر آن پای می فشرد: یکی زبان مادری بود که گمان می کنم کلید حفظ میراث پدری و آباء و اجدادی است. در این باره در شعر معروفش می فرماید:

زهر بادا شیر مادر بر کسی   

کو زبان مادری گم کرده است

می دانید که او اهل دشنام دادن نبود، اما اهمیت زبان مادری به عنوان شیرازه هویت انسانها آنقدر زیاد است که اگر کسی به این مهم بی توجهی کند، براستی سزاور آن است که شیر مادر بر وی حرام گردد. دغدغه دوم و تحسین برانگیز دیگر لایق، وحدت فارس زبانان عالم بود. چنانکه در بیتی زیبا می فرماید:

یکی گفتی تو ایرانی، دگر گفتی تو تاجیکی   

جدا از اصل خود میرد کسی ما را جدا کرده است

در جهانی که دیگران در یک صد سال گذشته دهها بار با هم جنگیدند و دو جنگ جهانی نمونه ای از منازعات آنهاست، اکنون دور یک سفره نشسته و با هم بزرگترین اتحادیه جهان را شکل داده اند، ما فارس زبانان که همواره یار و غمخوار همدیگر بوده ایم، چرا نباید چنین وحدتی داشته باشیم؟ امیدوارم ما ایرانیانیان و شما جوانان و فرزندان لایق استاد شیرعلی که در اینجا حضور دارید، با حمایت و راهنمایی استادان حاضر در این محفل صمیمی و بزرگان تاجیکستان، در کنار برادران و خواهران افغانستانی خود بتوانیم وحدت حوزه فارس زبانان را باز یافته و عظمت دوباره ای بیافرینیم که یاد آور شکوه ایران کهن و تاریخی ما باشد.

بار دیگر این روز را به همه شما عزیزان شادباش می گویم و به روان زنده یاد استاد لایق درود می فرستم."

________________________________________________________________

 

سخنرانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در مراسم

جشن میلاد حضرت ولیعصر (عج)

بسم الله الرحمن الرحیم

اللّهمَ عَجِّل لِوَلیِکَ الفَرَج وَ العافِیهِ وَ النَصر وَ اجعَلنا مِن خَیرِ اعوانِه و انصارِه

 

سالها می گذرد، حادثه ها می آید

انتظار فرج از نیمه خردا د کشم

 

در ماه خرداد هستیم و با چند روز تأخیر ناخواسته میلاد ولی ا...الاعظم، قطب عالم امکان امام زمان، روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه افداء را جشن می گیریم. امیدوارم چنانکه امام راحل در شعر بالا فرمودند شاهد ظهورش در همین نیمه خرداد باشیم. البته اشاره امام(ره) به نیمه خرداد، اشاره ای به حادثه تاریخی 15 خرداد و پیامدهای آن از جمله پیروزی انقلاب اسلامی است که موجب استقرار نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران شد و امیدواریم پرچمی که با این انقلاب و این نظام برافراشته شد، به شایستگی برافراشته بماند و این نظام مقدس به صاحب اصلی اش ولی خدا امام زمان (عج) سپرده شود.

         تشکر می کنم از برادران عزیز جناب هوشیاری، دکتر خدایار و مداح مخلص اهل بیت آقای بابکی نژاد عزیز که همیشه با انفاس و الحان قدسی خودشان ما را در مناسبتهای مذهبی به فیض می رسانند. همچنین تشکر می کنم از خیرین عزیز و همکاران و عزیزانی که زحمات تدارکات و پذیرایی این جلسات را می کشند.

         این میلاد فرخنده را که اشرف جشنهای عالم اسلام است و جهانی دل با آن شاد و خرسند می شود به همه شما محبان اهل بیت و منتظران آقا تبریک و تهنیت می گویم و با زبان استاد شهریار عرض می کنم:

اي آفتاب هاله‌اي از روي ماه تو

مه برلب افق لبه‌اي از کلاه تو

لرزنده چون کواکب گاه سپيده دم

شمع شبي سياهم و چشمم به راه تو

يک نوک پا به چادر چوپانيم بيا

کز دستچين لاله کنم تکيه‌گاه تو

امیدوارم خداوند توفیق درک ظهور حضرتش را در کمترین زمان ممکن نصیب همه ما بکند.

         دوستان در زمان غیبت کبری آنچه از ما ساخته است و بر ما تکلیف است انتظار فرج است. انتظار فرج کنار نشستن و منتظر آمدن امام زمان برای حل مشکلات نیست. رسول خدا(ص) می فرماید: «انتظروا الفرج ولا تيأسوا من روح الله فإن أحب الأعمال إلى الله عز وجل انتظار الفرج».

قبل از اینکه سه محور اصلی این حدیث را باز کنم بک نکته را عرض بکنم و آن اینکه اعتقاد به آخرالزمان و بحث مهدویت و منجی خاص شیعه نیست. اهل سنت و حتی فرق ضاله ای چون بهائیت هم به آن معتقدند. این بحث تحت عنوان فتوریسم (Fotorism)مطرح است. اما آنچه مهدویت شیعی را از دیگران ممتاز می کند اعتقاد به منجی زنده، عینی و شخصی است که حضوری مؤثر در جامعه دارد.

اهل سنت معتقدند کسی از اهل بیت نبی بعداً متولد می شود که منجی است. اما شیعه تنها مکتب و مذهبی است که منجی او زنده است و در مذاهب دیگر موعودشان یا نوعی است یا زاده نشده است. اما شیعه معتقد است که زمین حتی برای لحظه ای از حجت خالی نیست و وجود امام مایه نزول برکات است.

بعضی می گویند یک امام نامرئی به چه دردی می خورد؟ منظور ما از غیبت امام نامرئی بودن او نیست. ناشناس زندگی کردن اوست. او در میان مردم رفت و آمد می کند و در بازارها راه می رود (حسب روایات) اما مردم او را نمی شناسند.

         استاد جوادی عاملی می گوید: "مهدی موعود نیست، موجود است. شمس مستور است نه ستاره معدوم." اختلاف نگرش مهدوی با دیگران تفاوت میان موجود و معدوم است.

         طبق روایتی از خود امام، بهره بردن مردم از ایشان در عصر غیبت مانند بهره بردن آسمان از آفتاب است. وقتی که آفتاب پشت ابرهاست. به قول شاعر:

یک هزار و سیصد و چندی است غیبت خورده ایم

تو تماما حاضری و ما به هجران رفته ایم

امام نور خداست برای هدایت خلق و دیدن نور خدا اهل نظر می خواهد.

آنچه در رابطه با امام اهمیت بیشتر دارد، دیدن جمال منور ایشان نیست، بلکه منظر واقعی ایشان بودن است. ملاک محب ایشان بودن هم همین است. باز به قول شاعر:

به این یقین رسیده ام که دیدنت ملاک نیست

جهان مگر ندیده بود یازده امام را؟

رسول خدا(ص) به علی(ع) فرمود: یا علی شگفت انگیزترین مردمان از نظر ایمان و والاترین آنان از نظر یقین کسانی در آخر الزمانند که پیامبر خدا را درک نکرده اند و حجت خدا از آنان پنهان است و آنان به مرکب سیاه روی کاغذ سفید ایمان آورده اند (یعنی ایمان از روی کتاب).

         برگردم به مبحث مهمتر و همان محبوبترین اعمال نزد خدا که انتظار فرج است. «انتظروا الفرج ولا تيأسوا من روح الله فإن أحب الأعمال إلى الله عز وجل انتظار الفرج».    

سه محور عمده این حدیث: 1- امر به انتظار فرج داده شده است. 2- نهی از مأیوس شدن از روح الله و 3- انتظار فرج محبوبترین اعمال نزد خدا. 

سرمنشأ همه بدبختیهای بشر یأس اشت. یأس اسلحه شیطان است. آنچه فرد و جوامع را نابود می کند، شکست نیست. ناامیدی و یأس و تسلیم است.

         اولین و مهمترین ویژه گی و خاصیت انتظار فرج امیدبخشی و یأس ستیزی آن است. عده ای آن را برعکس معنی کرده و سعی می کنند انتظار را انفعال ترجمه کنند. امام خمینی (ره) می فرماید: "نگوئید بگذارید تا امام زمان بیاید. مگر نماز را هیچ وقت می گذارید تا ایشان (امام زمان عج) بیاید، بعد بخوانید؟ حفظ اسلام از نماز واجب تر است. منطق حاکم خمین (حاکم وقت شهر خمین) را نداشته باشید که می گفت، باید معاصی را رواج داد تا امام زمان بیاید. «عجل علی فرجه» یعنی با کار شما تعجیل شود. شما باید زمینه را فراهم کنید برای آمدن او و فراهم کردن زمینه هم این است که مسلمین را با هم مجتمع کنید."

         دومین نکته در این حدیث نبوی آن است که انتظار فرج از جنس عمل است، نه انفعال. آنهم احسب الاعمال الی ا... یعنی محبوبترین اعمال. آیت الله مکارم مب فرماید: "انتظار فرج یعنی آماده باش کامل. آنهم نه در سطح یک قوم یا قبیله یا کشور بلکه در سطح جهانی. انتظار فرج یعنی تلاش برای گسترش حکومت جهانی عدل. منتظر کسی که از وضع موجود راضی نیست و دنبال وضع مطلوب است. طلبکار بیکار نمی نشیند. کشاورز منتظر است تا محصول انتظارش را درو کند لذا بیکار نمی نشیند. آبش می دهد. آفت کشی می کند."

 بهترین انتظار آماده کردن خود و محیط برای فرج است. استاد محمدرضا حکیمی می فرمود: "انتظار فلسفه ای بزرگ و عقیده ای سترگ است. انتظار ایمان به مقاومت و مقاومتی در ایمان است. تواضع در برابرحق و تکبر در برابر باطل است. راهگشایی برای حکومت عدل و سدی در برابر حکومت باطل."

انتظار فرج تعهد آفرین و مسئولیت ساز و یأس و نومیدی سوز است. انتظار با مقوله آزمایش و امتحان ارتباط نزدیک دارد. در روایات بسیار از امتحان دینداران در دوره غیبت سخن به میان رفته است. قرآن کریم امتحان را برای سنجش ایمان لازم دیده و می فرماید: أَحَسِبَ النَّاسُ أَن يُتْرَكُوا أَن يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ. آنچه مکتب ما را در طول حیات سرخ و سراسر زنده و پویا نگه داشته، انتظار فرج و اعتقاد به پیروزی نهایی حق بر باطل بوده است.

         مخلص کلام اینکه انتظار فرج یعنی،  «آماده باش کامل مسلمان، لزوم شناخت و متابعت از امام، تلاش برای خودسازی، تمهید محیط برای استقرار حکومت عدل الهی، و حرام دانستن و اجتناب از یأس و انفعال.   

______________________________________________________________________________           

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اداره کل ارزیابی و نظارت
سامانه تایید اسناد کنسولی
برای تایید کلیه اسناد کنسولی و دانشجویی اعم از وکالتنامه ، گواهی امضا، تایید مدارک دانشجویی و پزشکی امکان پذیر است
سامانه روادید الکترونیکی
امکان دریافت روادید الکترونیک به صورت برخط در این سامانه تعبیه شده است
سامانه امور کنسولی و ایرانیان
در این سامانه کلیه فرم های کنسولی و قوانین مربوطه درج گردیده است
کليه حقوق اين سايت متعلق است به وزارت امور خارجه جمهوري اسلامي ايران